RSS Feed

Plekken van geluk

Het geluk zit in een klein hoekje.

Helaas is de wereld rond.

En toch. Elke stad, elk dorp heeft plaatsen waar de kansen op geluk wat groter zijn dan elders.

Vraag aan mensen om die plekken te benoemen en ze noemen je plekken zonder auto’s: een park, een begijnhof, een plein met bomen en/of water, een monument, een gezellig caféterras – locaties met een verhaal of waar je zelf op je verhaal kunt komen.

rust-in-de-stad

Er bestaan twee varianten van, elk extreem op een geheel eigen manier. Aan de ene kant heb je de de plekken van bezinning en verwondering, de pauzetoetsen op het klavier van de stad, de kustlijnen waar het woelige leven schuimend strandt en nu en dan een herinnering doet aanspoelen. Groen, stilte, water zijn er dikwijls de ingrediënten van.

Aan de andere kant is er de zee zelf, waar je de golfslag van het leven voelt in de va-et-vient, waar het lichaam vrij- en de geest wordt uitgelaten, waar mensen het spelen ernstig nemen. Hier heerst doorgaans de drukte, is de lucht zwanger van serendipiteit, gloort permanent de hoop op een gelukkig toeval, de blije herkenning of een nieuwe kennismaking. Passage, ontmoeting, gezellige drukte.

Geloof het of niet: er zijn van die plaatsen die de twee extremen verenigen, waar inzicht en uitzicht samenvallen. Dat zijn de gelukkigste plaatsen.

Zou het geen duizelingwekkend idee zijn mochten vanaf nu alle ruimtelijke en mobiliteitsplannen starten met het inventariseren van die oorden van geluk opdat we de kwaliteit zouden koesteren en bewaren wat goed is? Daarvoor trekken we dan dat gigantische reservoir van ervaringsdeskundigheid van bewoners en bezoekers open en betrekken hen door, sorry als het lapsusserig klinkt, hun betrokkenheid.

Als er een positieve vorm van populisme bestaat, dan moet die er ongeveer zo uitzien.

Bordenzone

zone-30-verboden-te-parkerenWe kennen allemaal het fenomeen: mensen vinden dat er te snel wordt gereden in hun straat en dezelfde mensen vinden dat het in andere straten niet snel genoeg vooruit gaat. Voor politici een haast onmogelijke opdracht om dan iedereen tevreden te stellen.

“Haast”, want de creativiteit van politici wordt al te makkelijk onderschat. In mijn gemeente bijvoorbeeld hebben ze er een mooi compromis op gevonden.

Ze bakenen zones 30 af maar zorgen ervoor dat niemand ze ziet. Resultaat: de bewoners hebben hun zones, de bestuurders hebben er geen last van. Iedereen blij. Noem het gerust het ei van Columbus.

In Herentals laten ze de zone 30 beginnen op de meest onlogische en dus ook onverwachte plaatsen: geen aanknopingspunt, geen grens, geen poort, alleen een plompverloren bord dat soms letterlijk schuil gaat achter geparkeerde voertuigen.

Een cynisch mens zou kunnen opmerken: “Gelukkig wordt er niet gecontroleerd door de politie, want dat zou oneerlijk zijn.”

Toch vallen er nog verrassingen te noteren. Pas toen ik thuis mijn foto bekeek, merkte ik de merkwaardige bebording op: een zonebord ‘verboden te parkeren’ met daaronder een bord ‘verboden te parkeren’ met begeleidende pijl.

Intrigerend wel. Wat zou het betekenen? Dat op sommige plaatsen het verbod nog méér geldt dan elders? Of is het fijnzinnige ambtenarenhumor, een postmodernistische knipoog naar de verboden te verbieden-paradox?

Overigens is zo’n zonebord ‘verboden te parkeren’ best wel een goed idee. Het past een mouw aan een domme Belgische regel waar Willy Miermans mij onlangs nog attent op maakte: parkeren is hier (enkele uitzonderingen daargelaten) “overal toegelaten tenzij het uitdrukkelijk verboden is”. Die logica zorgt ervoor dat wij fortuinen uitgeven aan foeilelijke roodblauwe borden in onze dorps- en stadskernen.

Dan hebben de Nederlanders, met hun spreekwoordelijke zuinigheid én nuchterheid, dat beter bekeken: daar is parkeren sowieso “overal verboden behalve waar het uitdrukkelijk toegelaten is.” Misschien is het een ideetje voor onze altoos naar besparingen speurende overheden?

Surplacen voor beginners

Iets gaan drinken zonder de pedalen te verliezen?

In Mechelen kunnen ze het je garanderen. Op de Schoenmarkt is er tegenwoordig de gezellige koffiebar ‘Bar Klak’ die zijn klanten vast in het zadel zet.

bar-klak

De praktijktoets

‘De fiets wordt koning’ titelde een krant gisteren en sta me toe daar een beetje blij mee te zijn, ook al weet ik dat het voorlopig niet de waarheid is. Maar hypocrisie is altijd een indicatie van vooruitgang: weten hoe het hoort, gaat altijd vooraf aan hoe het is.

Eén van de concrete punten in de Klimaatresolutie die gisteren, op enkele Vlaams Belangers na unaniem, werd goedgekeurd is dat er een ‘fietstoets’ komt.

Sta me toe daar dan weer wat minder blij mee te zijn. We hebben immers al een decretaal vastgelegd STOP-principe dat veel omvattender is en het probleem van het voorruitperspectief ten gronde aanpakt. In vergelijking daarmee is een fietstoets een achteruitgang.

Hoewel al daterend uit 2003 is het STOP-principe nog altijd vooral hypocrisie: een prachtig principe voor de galerij dat veilig wordt opgeborgen van zodra het ‘serieus’ wordt. Dat zien we in de grote mobiliteitskeuzes die dit land maakt als het gaat om de verdeling van financiële middelen (salariswagens, subsidies voor elektrische auto’s, miljarden voor missing links en ‘optimalisatie-investeringen’ voor het autoverkeer, besparingen voor het openbaar vervoer, ‘sanering’ van de Fietspunten), de behandeling van stedenbouwkundige en milieuvergunningen (groen licht voor shoppingcentra en weidewinkels, ruimhartige parkeernormen voor auto’s, verderzetting van de lintwormbebouwing), de verdeling van de ruimte (brede rijstroken en parkeerplaatsen, verdeling van de restruimte onder voetgangers en fietsers) en van de tijd (conflictvrije regelingen als principe, doorstromingsoverwegingen in de praktijk). STOP wordt meestal POTS. In het grote én in het kleine.

In de buurt waar ik woon, pal op een belangrijke woon-schoolroute en een onderdeel van het fietsknooppuntennetwerk, was het deze week  weer goed raak. Eandis startte er met nutswerken – tenminste, dat denk ik, want infoborden of infobrieven waren duidelijk een brug te ver.

De aannemer vond er niet beter op dan de weg te barricaderen. Gevolg: voor het autoverkeer een klein ommetje, voor fietsers een heuse omweg.

omleiding-3

Dat zou begrijpelijk zijn als er op de route effectief zou worden gewerkt, maar dat is niet het geval. De onderbreking is er alleen voor het comfort van de aannemer. Hij gebruikt de ruimte om zijn camionettes en bulldozer te parkeren. Handig voor hem, onhandig én onveilig voor alle fietsers en voetgangers die passeren.

De werf doorstaat de STOP- noch de fietstoets, want fietsers worden gedwongen tot een omweg die hen in één richting zelfs dwingt tot het maken van een verkeersovertreding: ze moeten gaan spookfietsen op een niet al te breed eenrichtingsfietspad langs een drukke invalsweg. Eén uitwijkbeweging te veel en er staat een zwartomrande advertentie in de krant.

omleiding-2

Gelukkig zijn de honderden scholieren die hier dagelijks passeren verstandiger dan degenen die dit soort werfsignalisatie goedkeuren. Ze rijden over het gras naast de werfzone.

Fietsers zijn het nu eenmaal gewend om de door automobilisten en autodenkers gecreëerde problemen pragmatisch op te lossen.

De opstand van de experts

benweytskrispeetersgeorgesallaertprijs2016

Foto Dirk Lauwers (UGent)

Gestaltpsychologie. Je kent het wel: één keer je een beeld op een bepaalde manier hebt gezien, kan je het alleen nog op die manier zien. Ik heb het met deze foto, vorige week in de Gentse Vooruit genomen door professor Dirk Lauwers bij de uitreiking van de Georges Allaert-prijs 2016. Sinds iemand opmerkte dat hij een hoog Twin Peaks-gehalte heeft, zie ik het gordijn zachtjes bewegen en vraag ik me af wat minister Weyts zo vastberaden in toom hield in zijn zakken.

Ik kan het niet helpen, het is sterker dan mezelf, want al weet ik niets met zekerheid over het gordijn (ik stond er met mijn rug naar), van de minister weet ik dat hij even later een envelop-met-inhoud tevoorschijn toverde. Hij was bovendien zo vriendelijk die aan mij te overhandigen onder de bemoedigende woorden: “Je hebt nu ongeveer iedereen beledigd, nog één trapje hoger en je kan President van Amerika worden.”

Omdat ik schaamteloos te laat was (dat kon er ook nog bij, die 9e november en Bob Dylan doet nog straffer), heb ik domweg de laudatio gemist. Of dat durf ik toch te veronderstellen, want misschien was er helemaal geen en vroegen de aanwezigen zich luidop af wat de jury in godsnaam heeft bezield. In afwachting van het juryrapport (per post onderweg) kan ik alleen maar fantaseren waarom ik de MoRo-Persoonlijkheidsprijs 2016 in ontvangst mocht nemen.

Daarnaast blijft natuurlijk ook de vraag: héb ik inderdaad iedereen beledigd? Om alle twijfels weg te nemen: dat was geenszins mijn bedoeling. Maar mocht het zo zijn dat ik mensen over het hoofd heb gezien, dan wil ik mij daar best voor verontschuldigen.

Het was ook een uitgelezen kans: als de fine fleur van het wereldje van de ruimtelijke planning en de mobiliteit in één ruimte (sic) aanwezig is, dan zou het zonde zijn om alleen maar beleefdheden uit te wisselen.

Die kans heb ik dus niet laten gaan en oordelen of dat terecht was kunnen jullie na lezing van mijn dankwoord, tevens oproep tot een zachte mobiliteit en een dito ruimtelijke planning, waar te maken via een opstand der experts. Een fluwelen opstand, wel te verstaan, want eigenlijk ben ik een zachtmoedig mens.

Ik weet het alleen goed te verbergen. Nu ik erover nadenk, is dat typisch Twin Peaks: niets is wat het lijkt.

Shi(f)t

2016-herfst

Van 9/11 naar 11/9.

Verbluffend hoe symmetrisch de geschiedenis zich kan ontplooien. Een mens zou van minder gaan vermoeden dat Rik Torfs er de hand in heeft.

Met de triomf van Trump heeft Amerika een shift gemaakt die nog jaren zal nazinderen op de hele aardbol. Ironischer kan isolationisme niet worden.

Vergeet de continentendrift, de hele planeet is op drift en geraakt in een cascade van Baudrilliardse fatale omkeringen.

Fictie wordt werkelijkheid, werkelijkheid wordt fictie.

Geloof en perceptie worden de belangrijkste feiten.

Samenhang wordt de verzamelnaam voor losse slogans.

Spontaneïteit wordt impulsiviteit.

Het vrije woord wordt een vrijbrief om te schelden en te schimpen.

Wispelturigheid wordt een bewijs van wendbaarheid.

Argumenteren wordt de kunst van het verdacht maken.

Kiezen voor wordt kiezen tegen.

Rijken worden de nieuwe hulpbehoevenden.

De oude hulpbehoevenden worden zelfredzaamheidbehoevenden.

Daders worden slachtoffers.

Eenheid wordt uniformiteit.

Onwetendheid wordt een kwaliteit, het ultieme teken van authenticiteit en niet-vooringenomenheid.

Buikgevoel wordt gezond verstand, gezond verstand wordt buikgevoel.

Racisme en sexisme worden certificaten van moed om de dingen te benoemen.

Adviseren wordt legitimeren.

Compromissen sluiten wordt compromitteren.

Wat verlicht is, wordt bezwarend.

Wie iets weet, weet te veel.

Hij of zij zet zich boven het volk, bekent zich tot de elite en mag zich stilaan gaan verschansen in gepantserde denktanks, turend in de loop van de geschiedenis, hopend op een goede afloop.

Minister van economische gezondheid

Maggie De Block is de federale minister van volksgezondheid. Ik schrijf het hier even op, in de hoop dat ze deze mededeling onder ogen krijgt.

Want zelf schijnt ze er niet van op de hoogte te zijn. Gisteren verklaarde ze in de krant een verbod op alcoholverkoop in tankstations niet te willen overwegen. Haar motivatie had niets te maken met volksgezondheid, hoogstens met de ‘gezondheid’ van de economie: “Ik heb geen zin in meer faillissementen in de sector.”

Ik denk niet dat ook maar één iemand zin heeft in meer faillissementen in de sector, maar stel dat de vrees van de minister terecht is. Betekent dat dan niet dat we een levensgroot probleem hebben?

snelweg-5-001

Allicht heeft de gewenning ons er blind voor gemaakt, maar buitenlanders verwonderen zich er steevast over hoe makkelijk wij Belgen, zelfverklaarde bourgondiërs, de kat bij de melk zetten. In Groot-Brittannië en in Nederland is het verbod op alcoholverkoop langs de snelweg al vele jaren a fact of life. Bij ons is de genormaliseerde verkoop ervan a fact of death: bij 50% van de dodelijke ongevallen is er alcohol in het spel (BIVV).

Wetende dat ongevallen op de snelweg vier keer dodelijker zijn dan binnen de bebouwde kom, wil dit zeggen dat er hier een belangrijke veiligheidswinst te boeken valt door alcohol aan te pakken.

Dood-jammer dus dat onze minister van volksgezondheid financiële winst belangrijker vindt dan veiligheidswinst en dat onze aloude alcoholcultuur het voorlopig nog wint van de broodnodige nieuwe veiligheidscultuur.