RSS feed

Tagarchief: volhoudbaarheid

Ook rijken leven in een context van schaarste

Porsche Stuttgart (10)

Naar aanleiding van Tom Boonens op applaus onthaalde aankoop van een 700pk sterke Porsche – een vermogen dat de groene technogoeroe, Elon Musk, als ‘insane’ bestempelt (wat hem er niet van weerhoudt een soortgelijk model aan de man te brengen) – schreef ik vandaag een stukje in De Standaard: over hoe we, als het op volhoudbaar gedrag aankomt, van ‘armen’ kennelijk meer (mogen) verwachten dan van rijken.

“Misschien stellen we de verkeerde vraag. Misschien is de vraag niet of iets mag, wel of iets kan. Dat is alvast de reden waarom we de niet-kapitaalkrachtige wel ter verantwoording roepen: het geld is schaars, dus moet er zorgvuldig mee omgesprongen worden. Logisch.

Alleen: als een miljonair een nieuw fossiel speeltje koopt, dan gaat het niet alleen over geld. Dan gaat het ook over klimaat, milieu, energieverbruik. Stuk voor stuk hebben die een ‘eindig’ karakter – een andere manier om te zeggen dat er schaarste in het spel is.

Vanuit een infinity pool mag de aarde dan oneindig lijken, ze is het niet. Ook succesvolle wielrenners zijn deel van het ecosysteem. Earth Overshoot Day ging ook dit jaar weer bijna geruisloos voorbij en viel ook dit jaar weer wat vroeger. Sinds 1 augustus vreten we de reserves van onze planeet verder op. Als het over geld ging, noemden we het potverteren. Als het over de planeet gaat, zwijgen we erover.”

Overigens mag duidelijk zijn dat Tom Boonen alleen maar het voorbeeld van dienst is (al zal hij wel een beetje balen). Het gros van de reageerders op de sociale media hebben dat niet door (wat bij mij de indruk wekt dat ze alleen de titel hebben gelezen) en verwijten mij jaloersheid (wat de indruk dat ze het artikel niet hebben gelezen bevestigt, want dat verwijt illustreert net mijn punt).

Intussen zag ik op de sociale media ook constructieve reacties passeren: wat als pakweg de Rode Duivels hun voorbeeldfunctie in deze nu eens positief invulden?

En stiekem hoop ik dat dit ook de aanleiding mag zijn voor pakweg het Netwerk Tegen Armoede om hierover het woord te nemen.

Wordt hopelijk vervolgd.

 

De (lach)spiegel van Vromman

Geplaatst op

Belofte maakt schuld. Ik weet het, maar ik besef het niet altijd. Daardoor doe ik soms beloften waar ik later spijt van krijg. Zoals deze: uitgenodigd worden door Steven Vromman, alias Low Impact Man, om een woordje te komen placeren op de presentatie van zijn nieuwe boek en die uitnodiging, wegens tijdgebrek, afslaan met de belofte als ‘Wiedergutmachung’ er eens een stukje over te schrijven op je blog.

Vervolgens was er de spijt: oeps, wat als dat boek nu eens een slecht boek is? Lectuur van ‘Stop met klagen’ bracht raad en geruststelling: het is geen slecht boek, het is een goed boek. Oef. Hoewel: in het boek staat een lovende recensie van mijn eigen boek (‘Weg van mobiliteit’). Hoe geloofwaardig is mijn lof dan nog? Het worstelen met die vraag leidde tot uitstel (“morgen”, “volgende week” of “nee, wacht, de week daarna”), tot het op afstel begon te lijken en het schuldgevoel de kop opstak.

Maar nu, nu kan ik er niet meer onderuit. Op donderdagavond 18 juni strijkt Steven neer in mijn thuisstad en als ik hem onder ogen wil komen, moet ik mijn belofte hebben ingelost. Het gaat er dus van komen. Nu. Meteen. Alleen: als je zoveel tijd laat tussen de lezing en de recensie van het boek, hoe relevant kan de recensie dan nog zijn?

Maar gelukkig verras ik soms mezelf. Het boek opnieuw doorbladerend ontdek ik dat ik nota’s heb genomen. Gered! Stop met klagen Je hebt geweldige theoretici naar wiens praktijk je niet mag kijken (bv. Peter Sloterdijk) en je hebt mensen die misschien niet zo geweldig zijn in de theorie, maar dat ruimschoots goed maken door hun praktijk. Tot die laatste categorie hoort Steven Vromman. Het leuke (en het welhaast unieke) aan Vromman is dat hij voorbeeldig is op aanstekelijke wijze.

Het boek ‘Stop met klagen’ is één blok positieve energie die de bewust levende medemens misschien niet zoveel nieuws vertelt (al is het altijd indrukwekkend én handig al die weetjes, tips en kennis samengeharkt te zien), maar hem wel even voor de spiegel zet.

Dat laatste zou een reden tot klagen kunnen zijn, want zo’n spiegel is toch altijd even schrikken, maar niet bij Vromman. Hij komt parmantig naast je staan en kruidt het plaatje met de nodige zelfspot. En zie: de spiegel wordt een lachspiegel.

Daarbij weet hij de juiste balans te vinden tussen zelf consequent leven (individuele verantwoordelijkheid) en het Systeem veranderen (collectieve verantwoordelijkheid). Dat houdt meteen in dat het niet of het één of het ander is – maar allebei. Of alle drie, want hij legt het allemaal uit in drie hoofdstukken: ‘wat kan je doen als consument?’, ‘wat kan je doen als burger?’ en ‘wat kan je doen in je hoofd?’.

En weet je wat? Het werkt nog ook. Mijn eerste reflex na lezing van Vrommans boek was om naar de winkel te rennen om daar ostentatief niets te kopen. De tweede reactie was om mijn nukkige Nokia nog even aan te houden en me alvast op de wachtlijst te zetten voor de nieuwe Fairphone. Want zo’n domme smartphone of zo’n egoïstische – what’s in a name? – I-phone, nadat de dingen op een rijtje zijn gezet, wil je ze eenvoudig niet meer. De derde reactie was het voornemen om de ‘actielijst’ met 100 tips om de wereld te verbeteren af en toe eens ter hand te nemen om mezelf bij de les te houden.

En zo kan ik met recht en reden zeggen dat dit boek mijn dagelijks leven veranderde. Geef toe: ze zijn eerder zeldzaam, de boeken waarvan je dit in eer en geweten kunt beweren.

* STEVEN VROMMAN, Stop met klagen, Doe-het-zelfgids voor een vrolijke nieuwe wereld, Borgerhoff & Lamberigts, 2015, 190 blz.