RSS feed

Tagarchief: conflictvrije regelingen

Dood-normaal

Las je het ook deze week? ‘Conflictvrije kruispunten maken verkeer niet veiliger’ kopten Het Nieuwsblad en Gazet van Antwerpen. En de subtitel bevestigde: ‘Meer lichtgewonde fietsers en voetgangers’. Als je het niet las, hoorde je het misschien wel op de radio, want alvast in De Ochtend (Radio 1) werd dit ‘inzicht’ opgepikt.

In het licht van de lange reeks pleidooien voor meer conflictvrije kruispunten van de afgelopen maanden is zo’n bericht dan ook echt wel nieuws, want niet bepaald wat een mens verwacht. Het is meteen ook de verklaring waarom de krant voor deze titel koos: hij doet lezen.

Helaas voor de krant en gelukkig voor ons, is het bericht nergens op gebaseerd. Zoals ik vooraf al aan de journaliste in kwestie liet weten: op basis van het ‘als bewijs’ aangereikte cijfermateriaal kan je deze conclusie niet trekken.

Het ‘bewijs’: het antwoord dat minister Weyts zelf gaf op een parlementaire vraag van Vlaams parlementslid Joris Vandenbroucke. Het bevat enerzijds het aantal slachtoffers onder fietsers en voetgangers op kruispunten van het Vlaams Gewest en anderzijds het aantal ‘geheel of gedeeltelijk conflictvrij gemaakte’ kruispunten op Vlaamse gewestwegen. Een directe link tussen het type kruispunt waar de slachtoffers vielen en het aantal slachtoffers wordt niet gelegd. Het zijn twee los van elkaar bestaande gegevens waartussen geen enkel causaal verband is aangetoond en er is dus ook geen enkele grond om te beweren dat conflictvrije kruispunten de veiligheid van actieve weggebruikers niet ten goede komen.

Maar zo’n nuance had natuurlijk niet zo’n catchy titel opgeleverd.

Ja maar, hoor ik sommigen al tegenpruttelen (ja, we hebben wel degelijk iets gemeen), in de provincie Antwerpen is meer dan 90% van de verkeerslichtengeregelde kruispunten geheel of gedeeltelijk conflictvrij geregeld en toch steeg het aantal gewonden onder actieve weggebruikers er van 195 naar 244. Is dat dan geen indicatie?

Inderdaad, dat zou het kunnen zijn mocht de minister (en zijn administratie) niet zo’n merkwaardige definitie van ‘conflictvrije kruispunten’ hanteren. Want wat blijkt? Voor de minister en zijn administratie is een kruispunt ook ‘volledig conflictvrij’ als er ‘buiten de lichtenregeling’ bypasses – en dus systematische conflicten tussen rechtsaf gaand gemotoriseerd verkeer en rechtdoor gaand fiets- en voetgangersverkeer – zijn.

'Conflictvrij'-001

Eigenlijk verdient dit kruispunt een aparte categorie: ‘schijnbaar semi-conflictvrij’. De fietser die goed oplet voor rechtsafslaand autoverkeer en daarna denkt dat hij ‘veilig’ aan de overkant is, is er aan voor de moeite: hij moet nog een bypass buiten de verkeerslichten kruisen…  

In het Vademecum Veilige Wegen en Kruispunten van diezelfde administratie wordt de bypass een “extra conflictpunt” voor fietsers en voetgangers (blz. 70), “een (vermoedelijk) risico voor de verkeersveiligheid” (blz. 96) en een “mogelijk knelpunt” (blz. 118) genoemd. Met andere woorden: kruispunten met bypasses op één hoopje gooien met ‘conflictvrije verkeerslichtenregelingen’ is van de pot gerukt. Daarop conclusies over de effectiviteit van conflictvrije regelingen baseren is van de gekke.

Overigens schreef ik eerder al een stukje over zo’n volgens de minister dus ‘conflictvrij’ kruispunt met bypass. Ik deed dat in maart 2017, om aan te klagen dat na het dodelijke ongeval van juli 2015 door de wegbeheerder nog geen enkele maatregel was genomen. We zijn intussen bijna weer een jaar verder en ter plaatse is nog niks veranderd.

Het is me het zootje wel: een pers die haar eigen ‘nieuws’ creëert op basis van informatie van een minister die kruispunten met conflicten ‘conflictvrij’ noemt en een administratie die ook na een dodelijk ongeval niet ingrijpt of màg ingrijpen.

In Vlaanderen vinden we dit alles dood-normaal.

Advertenties

“Slimme” verkeerslich-ten

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

In ‘De File Voorbij’ deed ik er al een boekje over open: de tegenwoordige manie om technologie met het adjectief ‘slim’ te bedenken. Zelfs slimme mensen, zoals professoren van de KU Leuven toch mogen verondersteld worden te zijn, bezondigen zich eraan.

Chris Tampère breekt vandaag in De Standaard een lans voor ‘slimme’ verkeerslichten: die kunnen zorgen voor meer wegcapaciteit en zo de wachttijden (die soms aanleiding geven tot ‘congestie’ of  ‘filevorming’) inkorten. Klinkt eenvoudig. Bedrieglijk eenvoudig. Want zo’n optimalisatie van de lichtenafstelling om de doorstroming te bevorderen is natuurlijk niet waardenvrij. Ze is een keuze. De tijd die je aan de ene weggebruiker geeft, neem je immers af van de andere. Je kan de hoofdstroom bevorderen, maar dat betekent dat de oversteekbaarheid voor de mensen die links en rechts van de weg wonen afneemt. Betere doorstroming voor de ene is dus tegelijk slechtere doorstroming voor de andere. Toegegeven: je kan dit milderen door met detectiesystemen te werken of groen op aanvraag mogelijk te maken.

Maar dan nog is er een andere kant van de medaille. Doorstroming is immers één ding, veiligheid een ander. In Nederland heeft men op vrijwel alle kruispunten gekozen voor een conflictvrije regeling, dit wil zeggen dat linksafslaande voertuigen de rechtdoorgaande stroom uit de andere richting niet kruisen. Resultaat: tientallen doden en zwaargewonden minder. Uitgedrukt in gewonnen levensjaren een zee van tijd waarbij de gewonnen seconden bij de niet-conflictvrije regelingen in het niet vallen. Alleen moet je dan veiligheid boven doorstroming durven verkiezen – iets waar politieke moed voor nodig is: een ongeval dat niet gebeurt is minder tastbaar dan stilstaan in een wachtrij die er wel degelijk is. Jammer dat professor Tampère daar niks over zegt en de indruk wekt dat zo’n slimme verkeerslichten het ei van Columbus zijn.

 Trouwens, de man blijkt het impliciet alleen over auto’s te hebben. Over de klachten van voetgangers (die wegen met meerdere rijstroken vaak in twee keer moeten oversteken en sowieso minstens één keer en soms twee keer moeten wachten wanneer ze linksaf willen) of fietsers (idem dito + totaal ontbreken van groene golven die afgestemd zijn op fietssnelheid), daarover lees ik niets. Integendeel, de prof suggereert om hier en daar uitvoegstroken toe te voegen (“afname van het tijdsverlies van 10 tot zelfs 50%”), maar vermeldt bijvoorbeeld niet dat de oversteekafstand (en dus de oversteektijd) daardoor voor fietsers en voetgangers toeneemt. En om het plaatje helemaal compleet te maken: Tampère doet alsof congestie altijd en overal een slechte zaak is. Terwijl we intussen weten dat congestie een heilzame rol kan spelen om mensen voor andere vervoersmodi dan de auto te doen kiezen.

Besluit: zo’n verkeerslichtenregeling mag slim lijken, ze ziet nogal wat onbedoelde gevolgen domweg over het hoofd.