RSS feed

What’s in a name?


Het verhaal werd deze week nog eens opgerakeld door Geert Van der Speeten in De Standaard: hoe het kunstwerk ‘Fettecke’ van Joseph Beuys door een overijverige poetsvrouw per ongeluk werd opgeruimd. De dame had het voor vuil aanzien.

Te harer verdediging dient opgemerkt dat ze, anders dan Van der Speeten beweert, geen vrouw was maar een man (“ein Hausmeister”) én dat het kunstwerk bestond uit 5 kilo boter die door Beuys vakkundig was uitgesmeerd tegen de plinten van een kunstruimte in de Kunstakademie Düsseldorf om er jarenlang als ‘levende installatie’ te liggen smelten en verrotten.

Omdat ik het verhaal kende (zij het ook in de clichématige versie dat de opruimer vrouwelijk was geweest), was het met de grootste behoedzaamheid dat mijn echtgenote en ik mij enkele zomers geleden door het museum voor moderne kunst van Dusseldorf bewogen. We deden ons best om alles wat kunst was als dusdanig te herkennen, te begrijpen en te appreciëren.

Maar toen we ons na anderhalf uur geïnteresseerd slenteren vermoeid lieten zakken in een uitnodigende sofa liep het toch nog vreselijk mis. Een toegesnelde suppooste van het kordate Merkeltype, snauwde ons toe dat we ons op een kunstwerk bevonden. Nou moe.

De bewuste bank (en het onbewuste koppel: zich niet bewust hoe het deel uitmaakt van Mondriaans kunst)

Ik moest er deze week aan terugdenken toen de discussie – een debat kan je het niet noemen – losbarstte over de Brusselse plannen om ‘rekeningrijden’ in te voeren.

“Stadstol!” riepen politici aan Vlaamse kant. Tot twee jaar geleden liepen ze zelf nog met ongeveer dezelfde plannen rond, maar toen hen de politieke moed bleek te ontbreken veranderden ze het geweer van schouder. Enthousiasme werd verontwaardiging. Wat eerst onvermijdelijk en nodig was, werd nu plots onaanvaardbaar en onverantwoordelijk. “Stadstol” dus, en ook wel: “platte belastingverhoging!”

Het is een prachtig voorbeeld van het zogenaamde Thomastheorema: wanneer mensen situaties als werkelijk definiëren, zijn die ook werkelijk in hun consequenties. Of in mensentaal: de definitie beïnvloedt het handelen.

Vandaag kennen we iemands mening over de Brusselse plannen al van zodra hij het heeft over ‘rekeningrijden’ dan wel ‘stadstol’. Elk woord zet een heel andere ketting van associaties in gang en leidt dus tot heel andere reacties – een proces dat door Jan Blommaert uitstekend beschreven werd in zijn boekje ‘U zegt wat wij denken, Een praktische handleiding voor framing’ (Epo, 2019).

Het maakt dus uit hoe je iets noemt. Als je iets kunst noemt, is het kunst in zijn consequenties. Als je het afval noemt ook. Met rekeningrijden en stadstol is dat niet anders.

Overigens kan dat proces ook gebruikt worden om inconsequenties bloot te leggen. Probeer eens deze oefening: als ‘rekeningrijden’ het systeem is waarbij betaald moet worden naarmate men meer (auto)rijdt, dan kunnen we ‘betalend parkeren’ naar analogie daarvan ‘rekeningparkeren’ noemen: het systeem waarbij betaald moet worden naarmate men meer stilstaat. Vergelijken we nu de Brusselse plannen voor rekeningrijden (oneerlijk! alleen de Brusselaars zijn ter compensatie vrijgesteld van autobelasting) met de het rekeningstilstaan in Antwerpen (oneerlijk! elk Antwerps gezin krijgt twee bewonerskaarten die het recht geven op gratis parkeren & de Parking moet altijd betalen voor de parking!), dan is het zonneklaar: er wordt hier gemeten met twee maten en twee gewichten – laten we een kat een kat noemen.

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: www.koortzz.be Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten. Geeft les aan de PXL Hasselt, afdeling Verkeerskunde

Volgende »

  1. Rekening rijden is asociaal en een platte belastingverhoging. De NVA (die ik op veel vlakken maar niks vind) had 100% gelijk hiervan af te stappen. Politieke moed is ook de moed om in te gaan tegen ideologische lobby’s en groupthink binnen het wereldje van politieke bobo’s, “opiniemakers” en éénzijdige denkende academici.

    Like

    Beantwoorden
    • Hop, allen op naar de MR, en hun moed om in te gaan tegen tegen ideologische lobby’s en groupthink binnen het wereldje van politieke bobo’s, “opiniemakers” en éénzijdige denkende academici.

      Like

      Beantwoorden
    • Voor een pendelende Vlaming is het niet budgetneutraal, maar als het budgetneutraal is zie ik er geen probleem in. Dan betaal je voor het gebruik in plaats van het bezit van een auto. Als je meer rijdt, veroorzaak je meer files, meer vervuiling, meer lawaai, meer slijtage aan wegen. Dan betaal je dus meer. Rechtvaardig toch? Inwoners van steden vinden het ook asociaal dat vooral niet-stedelingen met de auto naar hun stad komen, daar vervuilen, lawaaioverlast veroorzaken, meer ongevallen veroorzaken,… terwijl ze zelf veel minder afhankelijk zijn van een auto en dus minder overlast veroorzaken. Maar zelfs als het niet budgetneutraal is: voor parkeren geldt toch hetzelfde? Bewoners van een stad krijgen bewonerskaarten om te parkeren en bezoekers moeten er betalen. Is dat dan ook discriminatie? In Londen, Stockholm, Milaan en Singapore is een tol al jaren de normaalste zaak van de wereld. In België resulteert het uiteraard weer in communautair gekibbel…

      Like

      Beantwoorden
  2. Zolang we het maar niet een Schrödingers kat gaan noemen want dan schieten we er nog niets mee op. Het blijft steeds weer verbazen hoe overgevoelig mensen reageren als het om auto’s gaat. Alsof het om oneerbare voorstellen gaat terwijl het gewoon om betalen voor gebruik gaat. Voor de meeste andere dingen vinden we het heel normaal dat we betalen voor gebruik.

    Geliked door 1 persoon

    Beantwoorden
  3. Ik maakte ook die vergelijking met parkeren. En er is ook nog “Er is een grondstroom in Vlaanderen die wil dat Vlaanderen veel autonomer kan beslissen… maar als Brussel datzelfde doet vinden we dat niet altijd leuk”. [1] Ik vind trouwens wel dat er overleg moet zijn, maar door al die grote woorden van al die grote meneren en vrouwen vrees ik dat het bij voorbaat een verloren zaak is.

    Ik weet niet waar ik gemeenschap, gewest of grondgebied moet gebruiken. Het is een complex land, dat België…

    [1] Zie ook “De Afspraak op vrijdag”, met Bart De Wever, Isabel Albers (De Tijd) en Dave Sinardet (politicoloog) https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/de-afspraak-op-vrijdag/2020/de-afspraak-op-vrijdag-d20201204/

    Like

    Beantwoorden
  4. Als Weyts voor de verkiezingen genoeg politieke moed had voor een Vlaams rekeningrijden (want iedereen was voor, behalve VB dat een anti-campagne begon), dan moest deze discussie nu niet gevoerd worden. Voor vluchten en hotels wordt het wel normaal gevonden om meer te betalen in het hoogseizoen…

    Geliked door 1 persoon

    Beantwoorden
  5. Wacht, als elk Antwerps gezin wat parkeerplaats krijgt, wat krijgen wij zachte weggebruikers dan? Een buitenband of ketting, een bon van een schoenenwinkel? Waar kunnen we dat ophalen? 🙂

    Like

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: