RSS feed

In de steek gelaten


Gisteren hadden we onze tweede Critical Mass in Herentals. Herentals? Dat is een stadje in de provincie Antwerpen dat zichzelf de Keizerstede noemt – onder meer verwijzend naar Rik Van Looy die, hoewel nog kras in leven, een tijdje geleden een standbeeld kreeg op de Grote Markt.

En een Critical Mass? Dat is een maandelijkse bijeenkomst van fietsers – de laatste vrijdag van de maand, om 18u – die in groep hun plaats in de publieke ruimte willen opeisen. In dit geval dus om duidelijk te maken dat het standbeeld voor Rik Van Looy vanuit het standpunt van de gewone fietser een beetje dubbel is.

Op de eerste editie was er dik 80 man. Op de tweede editie zo’n 15. Maar de eerste keer regende het niet en waren de verkiezingen nog niet voorbij. Dat scheelt.

Eerste Critical Mass in Herentals

Beeld van de eerste Critical Mass in Herentals (september 2018)

Alleen is het als fietser in onze stad niet makkelijk om je plaats op de weg op te eisen. Met twee is het vaak nog moeilijker, toch als je een babbeltje wil slaan en naast elkaar wil fietsen. Met vijftien was het nauwelijks makkelijker.

Automobilisten weten niet dat fietsers binnen de bebouwde kom naast elkaar mogen fietsen en jagen ze dus op of drijven ze willens en wetens in de goot. Noem het instantmarginalisering.

Voor de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV), sedert drie jaar verantwoordelijk voor de sensibiliseringscampagnes van de (Vlaamse) overheid, blijft dit een hardnekkige blinde vlek. Wat zou er nochtans logischer zijn dan automobilisten voor eens en altijd diets te maken dat fietsers binnen de bebouwde kom naast elkaar mogen fietsen en dat automobilisten bij het inhalen minstens één meter afstand moeten houden? Niet dus. Nog eerder worden fietsers vanop autostradeborden gesensibiliseerd om zich te laten zien.

Zelfs de Fietsersbond komt kennelijk niet op het idee om de overheid op deze nalatigheid te wijzen, laat staan om zelf in het gat te springen. Te gemakkelijk gaat de Bond mee in de klaagzang dat fietsers zich niets van de regels aantrekken en doet ze ijverig aan overcompensatie met helmen en fluohesjes. Zo wordt de fietser in plaats van koning vooral de nar van de straat.

Sommige automobilisten kennen de regels natuurlijk wél, maar trekken zich er toch niks van aan. Ze weten dat ze niets te vrezen hebben. Ongestraft kunnen ze de Wet van de Sterkste laten gelden: te snel rijden in zone 30, rakelings inhalen, fietsers de bocht afsnijden, spatbordkleven… Er is geen politie die hen er op zal aanspreken. In grote delen van dit land is er, als het gaat over de bescherming van de fietser, al vele jaren sprake van een feitelijke abdicatie van de handhavers.

De politie heeft geen tijd, voor het parket is het geen prioriteit. Curieuze vaststelling: na een zwaar ongeval is er plots wél altijd tijd, zowel bij de politie als bij de parketten. Een balorige burger zou de vraag kunnen opwerpen of  preventie alles welbeschouwd dan toch niet efficiënter zou kunnen zijn.

Gisteren fietsten we dus door de regen, af en toe natgespat door een ongeduldige automobilist die ons even verder dan zelf weer domweg de weg versperde. We wilden de straat ‘opeisen’, maar waren al lang blij dat we aan het slot nog met even veel waren.

Twee weken geleden verklaarden alle partijen nog de fietser tot Koning te willen kronen. In afwachting voelen we ons vooral paria’s, nu eens wachtend in de uitlaatgassen, dan weer laverend tussen het geweld van overbodige paardenkrachten.

  • Dit bericht werd op 10/11 gecorrigeerd op aangeven van Stef Willems, woordvoerder van het Vias-Institute. Verkeerdelijk stelde ik het Vias verantwoordelijk voor de sensibiliseringscampagnes in plaats van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde. De enige campagne die het Vias nog voert is de BOB-campagne.
Advertenties

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: www.koortzz.be Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten.

»

  1. Kris, dat de fietsersbond aan overcompensatie doet met helmen en fluohesjes, lijkt me wat fel door de bocht. Op welke communicatie baseer je je voor die bewering? Het is alvast niet mijn indruk.
    Onze afdeling probeert trouwens altijd foto’s te gebruiken zonder hesjes en helmen.

    Beantwoorden
  2. Onlangs is een bedrijf (eindelijk) gestart met ook fietsvergoeding aan de naar het werk fietsende werknemer te geven. In het filmpje dat errond gemaakt werd ging het alleen maar over hoe je je als fietser moet gedragen en dat je moet zorgen dat je zichtbaar bent… Niets over hoe de automobilist zich behoort te gedragen, terwijl het genoeg geweten is hoe agressief deze in de buurt van het bedrijf (en op de bedrijfsparking) zich gedraagt (zelfs automobilisten klagen).

    Beantwoorden
  3. Eén van de issues is waar de Fietsersbond boze reacties krijgt van de eigen leden is net dat ze géén pleitbezorger zijn van hesjes- en helmplicht. Ikzelf vind hesjes en helmen prima, zolang er maar geen plicht is.

    Beantwoorden
  4. Nja, in de stille Kempen (waar ik vandaan kom, vlakbij Herentals zelfs) zwaait koning auto de scepter met ijzeren hand en dat gaat hij nog wel enkele decennia blijven doen. Omdat je onvoldoende openbaar vervoer hebt, en de fietspaden op een paar handen te tellen zijn.

    Ik vind het in elk geval zeer tof dat jullie nu ook een critical mass hebben. Misschien fietsende politiebegeleiding aanvragen zoals in Antwerpen? Dat helpt om de aso’s in het gareel te houden en trekt de aandacht.

    Beantwoorden
  5. Chris Crombez

    1492. De indianen schonken Columbus tabaksbladeren. Die vond het stinken en gooide het weg. Ene Rordrigo de Jerez echter, raapte er een paar op en nam ze mee op terugreis naar Spanje, waar hij het roken introduceerde. Toen men daar de rook uit zijn neus en mond zag komen, dachten ze dacht hij door de duivel bezeten was. De inquisitie draaide hem voor 7 jaar de bak in. Zeven jaar. Het is gevaarlijk zijn tijd vooruit te zijn.

    Beantwoorden
  6. Ik wist niet dat er in Herentals een CM gehouden werd. Tot nu toe fietste ik regelmatig tot in Hasselt maar goed om te weten dat er een alternatief is dicht er in de buurt! 😉
    Tot in November mss…

    Beantwoorden
  7. Een critical mass met 15 fietsers is niet een massa en dus is het visueel impact in het verkeer gering, met alle mogelijke gevolgen vandien. Ik heb in critical masses gereden van 200 à 300 man met veel gerinkel en veel kleurtjes – dat maakt een groot verschil. Mij lijkt het beter om minder frekwent en met veel fietsers zo’n evenement te organiseren, maar elke organisatie moet dat maar beoordelen.

    Helmen, fluo, reflectie,… zolang het in VL onveilig is om te fietsen – hetgeen de facto zo is – zijn deze dingen bijna verplicht. Tuurlijk moet men niet aan victim blaming doen maar men haalt deze meme toch te pas en te onpas boven. Er zit ook iets gevaarlijk aan: “de chauffeurs moeten maar niet zus en zo rijden”, terwijl iedereen weet wat voor stunten er dagelijks op de baan gebeuren. Als men de foto bekijkt, dan is er veel donkere of vale kledij en niks fluo dat bewezen veiligheidsverhogend werkt. Kan de mentaliteit van chauffeurs veel beter? Ook dat is waar.
    De Fietsersbond pusht niks: ze laten de fietser vrij.

    De politie heeft i.d.d. zelfs geen tijd om criminaliteit deftig aan te pakken, om te assisteren bij ongevallen met enkel materiële schade, om fietsdiefstal te bestrijden,… om maar iets te noemen, laat staan overtredingen waarover dit stukje gaat. Politiemensen zien dagelijks zovéél overtredingen dat ze er slechts een paar uitpikken, want zij hebben een zware administratieve last nadien tot grote weerzin en ergernis van elke politieman/vrouw in uniform.
    .
    Het onderzoek over ‘het streven naar veilig verkeersgedrag en de 3 E’s‘ is m.i. nog steeds baanbrekend.

    Beantwoorden
  8. @:”Zelfs de Fietsersbond komt kennelijk niet op het idee om de overheid op deze nalatigheid te wijzen, laat staan om zelf in het gat te springen”
    Hoe moeten e in dat gat springen en waarop de overheid aanspreken?
    De Fietsersbond is een vereniging, dus met leden met verschillen.

    Een fietstocht met zo’n 15 deelnemers werkt eerder averechts, waarom niet zo’n 50 als minimum?

    Beantwoorden
    • Bijvoorbeeld door op hun website ook een rubriekje met tips te voorzien voor automobilisten: welk gedrag is aangewezen in de buurt van fietsers? Wat zegt de wegcode?

      Het enige wat ik in deze zin terugvind is iets over autodeuren. Dat automobilisten moeten uitkijken en niet zomaar de deur mogen openen of open laten staan. En dat het soms ook de schuld van de fietser is als hij er toch tegen rijdt of door het uitwijkmanoeuvre een ander incident plaatsvindt…

      Hoe dicht zijn we dan bij ‘victim blaming’?

      https://www.fietsersbond.be

      Beantwoorden
      • Wat is er mis om te wijzen op rechtspraak?
        – “… fietsers moeten rekening houden met artikel 10, die zegt dat ‘de bestuurder in alle omstandigheden moet kunnen stoppen voor een hindernis die kan voorzien worden’. Bij rechtszaken over ongevallen met een autodeur, bepalen rechters wie er fout is, in functie van hoe onvoorzien de hindernis, dus de open autodeur, is.”

      • Zo kan men altijd van een mug een olifant maken. De uithaal naar de Fietsersbond rond victim blaming is ronduit beschamend hier. Alsof fietsers geen overtredingen begaan, ik zie het ook alle dagen hoor. Moet de Fietsersbond pagina’s vol schrijven over de wegcode en gedrag van chauffeurs? Daarvoor dienen de rijlessen. En dan ook de voetgangers aanpakken?

        En wat Roland zegt over een critical mass evenement is ook juist: met 15 fietsers is dat niet bepaald een massa en dus gaat de boodschap m.i. verloren.

      • Daar is niets mis mee, Roland. Mij stoort niet wat er in die tekst staat, mij stoort wat er allemaal niet in staat. Zo sterk focussen op het juridische geeft een te beperkt gezichtsveld op het probleem. Er staat geen woord over het feit dat straatparkeren erg hinderlijk en soms gevaarlijk is voor fietsers. Ook geen woord over oplossingen als gebundeld parkeren en het schrappen van parkeerplaatsen in de straat. Let ook op de wanverhouding van de (mijns inziens soms te vage) tips in de laatste alinea: voor automobilisten is dat beperkt tot 1 zin, fietsers krijgen 5 zinnen met tips. Dan is de focus alvast duidelijk verschoven van degene die het gevaar creëert naar degene die er slachtoffer van is.

        Dat mag misschien muggenziften zijn of lijken, maar ‘blaming the victim’ zit dikwijls in kleine dingen. Het is een menselijke beschermingsreflex de schuld naar het slachtoffer te verschuiven, soms op zo’n subtiele of onuitgesproken wijze dat niemand het opmerkt. Het is dan ook mijn bedoeling niet om de Fietsersbond aan te vallen of ernaar uit te halen. Wie goed gelezen heeft, ziet dat de vraag die ik stelde net zo goed naar mezelf gericht was als naar de Fietsersbond.

        Overigens, beste Chris S., welke rijlessen? Eens je je rijbewijs gehaald hebt, wordt nauwelijks in vraag gesteld of je het na verloop van tijd nog verdient er een te hebben. Het zou goed zijn moest iedereen levenslang leren rijden, maar bij gebrek aan echte rijlessen kan het zeker geen kwaad als de Fietsersbond enkele zaken duidelijk maakt.

        https://www.fietsersbond.be/tips-ivm-autodeuren

      • Maar Felix, dat over die autodeuren is juist geschreven voor fietsers omwille van de complexe juridische aard bij een dergelijk ongeval. Wat zit je dan te vitten over parkeren en dies meer, dat doet er toch niet toe? Als je alles met anti-auto oogkleppen bekijkt, krijgt men dergelijke redeneringen. Anders moet je het de rechter eens uitleggen tijdens zo’n rechtszaak he, eens zien hoe ze erop reageren.
        De site van de Fietsersbond is toegespitst op de fietser, duh!
        Zo lezen we dingen over fietsdiefstal. Moet de Fietsersbond in het lang en het breed uitleggen dat dieven stoute lui zijn en dat mensen niet mogen stelen? Want nu de Fietsersbond daar niks over schrijft zou men ze ook kunnen verwijten aan victim blaming te doen, want er staan daar tips in over diefstalpreventie… voor de fietser dus.

        Hoe bedoelt u ‘welke rijlessen’? De autorijlessen natuurlijk, waar gewezen wordt op anticiperend gedrag.
        Een chauffeur heeft ten minste een rijbewijs terwijl er geen rijexamen bestaat voor fietsers.
        Vandaag in dit gevaarlijk weer heb ik twee fietsers gezien: eentje zonder voorlicht, een piepklein achterlampje, gans donker gekleed, geen reflectie – en een ander goed verlicht voor/achter, veel reflectie door het fluohesje waar het geel zelfs vrij goed zichtbaar was op tamelijk grote afstand. Wie zou jij het liefst zien als chauffeur?

        Sorry hoor, het is wel degelijk spijkers op laag water zoeken, een fietsvereniging van victim blaming beschuldigen waar er geen is. Ronduit beschamend.
        Als je zo van leer trekt voor zo’n van de pot gerukte zaken over een stukje op de site van de Fietsersbond, dan moet je maar ten strijde trekken naar alles autosites en wandelsites om daar overal de wegcode en gevaarlijke situaties uit te leggen. Succes.

      • Chris S., je hebt het punt gemist. Ik wil niet ‘van leer trekken’ tegen de Fietsersbond en doe dat ook niet. Dat hoeft niet veel verdere uitleg van mij, want antwoorden zijn te vinden in mijn eerdere reacties. Ik raad ook aan eens ‘Haaks op fietsvriendelijkheid’, een eerdere blogtekst van DAKP, te lezen. Die tekst zoomt in op haaks parkeren, maar bepaalde delen van de tekst zijn net zo goed van toepassing op straatparkeren in het algemeen (o.a. het citaat van Penalosa). Er staan ook enkele interessante reacties bij die blogtekst (bijvoorbeeld die van Renaat op 4 augustus 2018 om 10:12).

        https://deanderekrispeeters.wordpress.com/2018/08/02/haaks-op-fietsvriendelijkheid/

        Denk er eens beter over na, in plaats van bepaalde zaken totaal verkeerd te interpreteren. Ik doel o.a. ook op jouw bewering dat ik er met ‘anti-auto-oogkleppen’ naar kijk, maar ik hoop dat je dit ondertussen al begrepen had.

        P.S.: als mijn fiets gestolen wordt en ik krijg de commentaar dat ik hem niet goed heb vastgemaakt (en ik dus te weinig aan diefstalpreventie heb gedaan), dan is dat een zuiver voorbeeld van ‘blaming-the-victim’. Eigenlijk bevestig je dus met jouw voorbeeld mijn punt. Misschien zonder dat je het beseft…

        Trouwens, er staan over fietsenstallingen en bij ‘raak je fiets niet kwijt’ veel goede dingen op de website van de Fietsersbond: men focust dus hier niet zo sterk op het slachtoffer. (Voorbeeld: er staat letterlijk dat de Fietsersbond wil dat parket en politie fietsdiefstal serieus nemen.) Als het goed is, moet het ook gezegd worden.

      • @Felix
        Je hebt mijn punt gemist over de gelijklopende redenering over fietsdiefstal op de site van de Fietsersbond.
        Bovendien, over jouw interpretatie van wat ik zeggen wou: als iemands fiets gestolen wordt en deze niet degelijk was beveiligd, dan is dat i.d.d. een klein deel de schuld van de eigenaar. Want men mag niet naïef zijn, mensen zijn geen engelen. Niemand zegt dat de eigenaar dé schuldige is – dat pas zou victim blaming zijn – de dief is de schuldige, maar het is ook een feit dat de dief het wel makkelijk had.
        Als men een paar opmerkingen maakt over de beveiliging (bvb. een slecht slot, niet aan de vaste wereld, …) en de fietser interpreteert die feiten onverminderd als victim blaming, dan heeft hij/zij lange tenen.

        Maar het kan i.d.d. straffer. Als automobilisten iets achterlaten op de achterbank van de wagen en er wordt ingebroken, dan zal de politie de eigenaar deels beschuldigen, zelfs van aanzetten tot diefstal – zélf meegemaakt in Antwerpen.De agent zei letterlijk: “het is jouw schuld!” Dàt is victim blaming.

        Je sleurt straatparkeren erbij in deze discussie – dat heeft er niks mee te maken. Het ging over dat juridisch stukje over autodeuren waarvan je vindt dat het ‘dicht bij victim blaming’ aanleunt (“Hoe dicht zijn we dan bij victim blaming?”). En dàt is van de pot gerukt. De Fietsersbond schrijft gewoon de brute juridische realiteit.
        Ik ga niet akkoord dat er op de site van de Fietsersbond een rubriek moet komen over hoe chauffeurs zich moeten gedragen.

        Veilig verkeersgedrag heeft te maken met zoveel dingen samen. Zie de studie over de zgn. 3 E’s. Het zou interessant zijn geweest mocht het blogstukje naar dat opengetrokken geweest zijn.
        En zoals eerder gezegd: een critical mass met 15 fietsers is geen critical mass, maar dat moet de organisatie zelf maar beoordelen.

        Dit is mijn laatste commentaar in deze.

      • Het klopt niet dat ik vind dat het juridisch stukje over autodeuren dicht bij ‘blaming-the-victim’ aanleunt. Dat is jouw interpretatie van mijn vraag (let op: vraag! Ik stelde vragen, het is een suggestie erover na te denken en ik hou het antwoord open. Dat is iets anders dan stellen ‘ik vind dat…’) In mijn tweede en derde reactie heb ik wel meer aangegeven wat ik erover vind en getracht hier en daar argumenten aan te brengen, opnieuw met de bedoeling dat je erover nadenkt. En ook opnieuw zonder beschamende beschuldigingen naar de Fietsersbond te uiten. Mocht je denken dat ik dat wel gedaan heb, ligt dat enkel aan jouw neiging niet te lezen wat er staat, Chris S.

        Je bent erg slecht in het begrijpen van wat ik écht geschreven heb. En wat je zelf geschreven hebt, want je begint de tegenstrijdigheden of dissonanties op te stapelen: zo is een beetje de schuld geven aan fietsers als hun fiets gestolen wordt, ook ‘blaming the victim’. Het is niet omdat het deels of maar een beetje is, dat het niet meer telt als ‘blaming the victim’. Wanneer is het trouwens een beetje, en wanneer is het veel? Is dat meetbaar? Of enkel een subjectieve beoordeling? (Jouw voorbeeld over de diefstal van een voorwerp uit de auto, is uiteraard ‘heel erg duidelijk’ ‘blaming the victim’, dat is het discussiepunt niet.)

        ‘Tips i.v.m. met autodeuren’ is trouwens niet echt een juridisch stukje. Het is meer een stukje waar sterk de nadruk op het juridische werd gelegd. En waar dus niet alle E’s aan bod zijn gekomen… Daarom ‘sleurde’ ik er straatparkeren bij. Het heeft alles met openslaande autodeuren te maken, want een bestuurder die met zijn auto in een straat parkeert (en dus aan ‘straatparkeren’ doet), die moet zijn deur openen om uit te stappen of in te stappen, net als zijn passagiers. Bij langsgeparkeerde auto’s ontstaan er zo dikwijls conflicten met het doorgaand verkeer door openslaande autodeuren. Bij haaks geparkeerde auto’s heb je dat niet, maar wel nog andere conflicten met het doorgaand verkeer, bij het oprijden en verlaten van de parkeerplaats (zichtbaarheid is op dat vlak erg slecht bij haaks parkeren). Als je parkeerplaatsen uit de straat haalt en bundelt op parkeerterreinen, verdwijnen heel veel van dergelijke conflicten met het doorgaande verkeer. Dat is dus een concrete oplossing voor het ‘autodeurenprobleem’ en een goeie tip i.v.m. autodeuren (voor ontwerpers, overheden,…), waarbij de E van Engineering aan bod komt. (Hoe ontwerp ik de beschikbare ruimte, waar komen de parkeerplaatsen?)

        Veilig verkeer (is niet beperkt tot veilig verkeersgedrag, en) heeft dus idd te maken met zo veel dingen samen…

      • Kijk Felix, je kletst je eruit en ik ga niet akkoord met tal van jouw redeneringen. Maar goed, ik reageer daar niet meer op zoals gezegd.

  9. Patricia Roux

    Volhouden! Het kan alleen maar beter… niet?

    Beantwoorden
  10. En lees ik daar vandaag een eerste lichtpuntje? In Waregem starten ze met van het centrum allemaal fietsstraten te maken, en de politie gaat dit handhaven

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: