RSS feed

Houten, mon amour (4)

Geplaatst op

Het zal je natuurlijk maar overkomen. Je ontvangt een bus vol Belgen met open armen. Je leidt ze rond in je gemeente en vertelt enthousiast over het hoe en wat en waarom (niet). En dan zit er daar eentje tussen die daar nadien kritische stukjes begint te plegen. Ondank is ’s werelds loon.

Sommige studenten kwamen bezorgd polsen “of ik ook niet vond dat ik een beetje te streng was geweest”. Het is een vraag die ze me wel eens meer stellen.

Maar toch. Voor de goede verstandhouding doe ik een poging tot samenvatting van mijn (altijd voorlopige) conclusies over het ‘model Houten’…

Wat is er goed aan Houten? Veel, héél veel. Dat hebben we tot nu toe dus misschien een beetje te weinig in de verf gezet.

Dat je met de fiets en te voet overal in de gemeente kan geraken (de minimale basisvoorwaarde waaraan menige Vlaamse gemeente niet voldoet), dat dit kan zonder je leven te riskeren (een minimale basisvoorwaarde waaraan geen enkele Vlaamse gemeente voldoet) en dat dit niet alleen mogelijk is voor de gezonde mannelijke twintiger of dertiger maar ook voor pakweg een kind van acht of een senior van 80 (hallo Penalosa, hier is je ideaal), dat is de max en de perfecte illustratie dat een verkeerssysteem ook emanciperend kan zijn in plaats van vooral disciplinerend, zoals in de fluohesjesmaatschappij het geval is.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Doe daar bovenop ook nog een schep ‘welbevinden’ (bij ons nog al te vaak beschouwd als iets facultatiefs) doordat elke verplaatsing zich letterlijk ‘in het groen’ afspeelt en het prima bereik met het openbaar vervoer (op 8 minuten sta je in Utrecht met een 10 minutenfrequentie) en je hebt, denk ik, de belangrijkste troeven van het model Houten benoemd.

Sommigen zullen er ook nog aan toevoegen dat de ideale fietsbaarheid niet ten koste gaat van de auto: dankzij de ‘inprikkers’ en de Rondweg kom je ook met de auto vlot overal. Maar hier begint wat mij betreft de discussie: is dit dan niet dubbelop (dubbele infrastructuur, dubbele kost), te gemakkelijk (waardoor de verleiding van de auto wel heel sterk blijft – zie de modal split) en vanuit een perspectief van toekomstbestendigheid (klimaat, luchtkwaliteit, energie- en grondstoffenverbruik) en ruimtebeslag wel de juiste keuze?

Voor wie nu roept dat er heus wel eens zwaardere ladingen moeten worden vervoerd, dat het ook in Houten wel eens guur weer is (ik kan er van meespreken) en dat sommige mensen niet (meer) beschikken over de nodige fietsvaardigheden: tijdens ons korte bezoek aan Houten zag ik een keur van alternatieve voertuigen de revue passeren, gaande van het golfkarretje over de Segway voor kindertransport (de ‘Stint’), een tweezitsfiets en een wonderlijke variëteit aan bakfietsen.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Gezien de ontwikkelingen die er op het vlak van lichte voertuigen volop aan de gang zijn, zou Houten zich de vraag kunnen stellen of het niet nog meer daarop zou moeten inzetten en zijn voortrekkersrol verder waarmaken?

Overigens lees ik dat de nieuwe vierpartijencoalitie in de Fietsstad 2018 zich rekenschap geeft van de veranderende context en zowel lagere parkeernormen als betere fietsverbindingen buiten de Rondweg (een ander punt van kritiek) in het vooruitzicht stelt. Dat is bemoedigend.

Blijft tenslotte het meest heikele punt: is Houten saai? “Op 8 minuten sta je in het bruisende Utrecht” zei onze gids en gastheer Cor Van Angelen daarover. Dat kan je op twee manieren interpreteren.

De eerste is dat de Houtenaar van twee walletjes kan eten. Hij combineert de rust en de vreedzaamheid van de Vinexwijk met het gebruis en gedruis van een universiteitsstad en de werkgelegenheid in de Randstad.

De tweede is dat er hier sprake is van een ruimtelijke tweedeling waarvan je je kan afvragen of die wel nodig en wenselijk is. Waarom zou je voor wat ‘avontuur’ en ‘verrassing’ naar een andere gemeente moeten gaan?

Studiereis HSV Nederland 2018 (1000)

Houtenambassadeur Cor Van Angelen

Een deel van het publiek vindt de eerste lezing de ideale. Dat vertaalt zich in hoge immobiliënprijzen en de daarbij horende gentrificatie, woningkrapte en een nog altijd hoog autogebruik. Een ander deel van het publiek vindt dit een probleem (en de sporen hiervan vind je makkelijk op het internet) en mist rafels en serendipiteit, wat ik vrij vertaal als een gebrek aan ‘functiemix’ – het directe gevolg van het concept van de Vinexwijk/gemeente. Het intrigerende is dat Cor zelf op dit punt lijkt te balanceren tussen de twee groepen, want hij geeft ook aan een verhuizing ‘terug naar Utrecht’ te overwegen.

Tot slot: is het model ‘Houten’ te kopiëren? Ja, als je van nul kunt beginnen. Alleen is dat in België hoogstens het geval op wijkniveau. Maar zelfs als het kan, zou ik er geen klakkeloze kopie van maken – zie de kanttekeningen hierboven.

Intussen blijft het boeiend om te volgen hoe Houten zelf zal verder evolueren. Want we mogen het dan een ‘model’ noemen, ook modellen zijn nooit af.

Advertenties

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: http://www.v-g-s.be/ Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten.

»

  1. “Tot slot: is het model ‘Houten’ te kopiëren? Ja, als je van nul kunt beginnen.” En toch is Houten ook al een paar eeuwen oud en heeft het ook de sixties meegemaakt en overleefd, zonder een typische autogemeente te worden. Het is dus niet zo dat ze in de jaren 90 begonnen zijn met enkele grote weiden (Houten-Zuid wel)

    Beantwoorden
  2. Ik ben het eens dat de verkeersveiligheid en het 8-80 gebruik in de gemeente Houten in de verf mag gezet worden.
    Hun experimentele test is geslaagd. Waarmee bewezen is dat alle gemeenten in de wereld niet meer kunnen beweren dat het niet kan, maar dat ze het niet willen.

    Ik ben het ook eens dat de Vlaamse gemeenten nog lichtjaren verwijderd zijn van de gemeente Houten op vlak van verkeersveiligheid en het 8-80 gebruik.

    Het argument ‘guur weer’, ‘gebrek aan fietsvaardigheid’ en ‘zware ladingen’ is een non-argument want feitelijk een denkfout.

    – Er is geen guur weer, enkel onaangepaste kleding. Met aangepaste kleding blijft guur weer een avontuur, maar zonder grote dreiging op fiasco.

    – Een gebrek aan fietsvaardigheid is een kip-of-het-ei-verhaal. Als er geen geschikte weginfrastructuur is kunnen ze uiteraard niet oefenen. Het enige dat in de buurt komt als argument is dat heel jonge kindjes op loopfietsen sneller leren veilig fietsen op 2 wielen dan als ze het pas iets later leren na eerst te fietsen met zijwieltjes. Wat hoogstens een argument is om ouders te informeren dat hun kind dat geoefend is met loopfietsen vaak niet meer de tussenstap moet maken van fietsen op een fiets met zijwieltjes.

    – ‘zware ladingen’ zijn helemaal niet zo absoluut noodzakelijk als voorwaarde van menselijke activiteiten. Er zijn in de meeste gevallen nu al alternatieven. Die ook veel meer op mensenmaat zijn en dus eerder een positief, verbindend effect zullen hebben op mensen dan een negatief, belastend effect via het gebruik van overgedimensioneerde gemotoriseerde voertuigen.
    Zoals u zelf aangaf: de evolutie van lichte voertuigen, o.a. merkbaar in Houten, toont dit ook aan.

    Volgens mij heeft Houten eigenlijk nog maar een eerste kleine stap gezet en is er nog veel groeipotentieel op duurzaamheidsvlak. Met andere woorden: als ze willen kunnen ze nog lang hun pionierspositie behouden 🙂

    Toch denk ik dat ook Vlaanderen veel op korte tijd kan verwezenlijken. Door de wet van de remmende voorsprong. Er wordt namelijk vrij veel Vlaams overheidsgeld uitgegeven aan weginfrastructuur, dus budget is niet het probleem.

    Op vlak van ruimtelijke ordening kan swaps van bouwlagen de open ruimte heropenen en de stadskernen verdichten zonder overheidsgeld en zonder grote ingrepen in de stadskernen.
    Iets dat me perfect haalbaar lijkt op 1 decennium tijd, mits gemeentelijk en gewestelijke ambitie. Maar dat vereist een flinke portie politieke moed.

    Het is niet omdat er al vrij hevige reactie kwam op de aankondiging van een betonstop die pas ingaat in 2050, dat voortschrijdend inzicht niet kan neerdalen.
    Naar analogie met de wateroverlast van de laatste weken die via onweerachtige regenbuien neerdaalde op sommige plaatsen.

    O.a. in Aalter, Arendonk, Bredene, Dilbeek, Izegem, Kortenberg (waarbij deel Diabolo spoorlijn hersteld moet worden), Oostende, Sint-Lievens-Houtem, Sint-Truiden, Tilff en ik weet niet hoeveel andere delen van gemeenten in België.

    Allemaal normaal? Niets aan de hand? Zijn dat ondertussen zo’n gewone nieuwsfeiten geworden dat ze nauwelijks nog nieuw genoeg zijn om het nieuws te halen? “Drie dagen achter elkaar code oranje is normaal in de zomer” zegt de weerman. In de lente! En nog enkele weken verwijderd van de zomer!!

    In het Engels hebben ze de uitdrukking: ‘connecting the dots’. Ik zou zeggen dat het in dit geval ‘rain dots’ zijn.

    Beantwoorden
    • Transformeer de belangrijkste straten tot éénrichtingsstraten (met fietsers in beide richtingen) en er is meteen genoeg plaats voor veilige (afgescheiden) fietspaden. Extra bonus: door het omrijden voor auto’s zal fietsen nog aantrekkelijker worden. Het kost ook weinig: enkele borden en verf is voldoende. En misschien een smal betonnen boordje zoals in Kopenhagen. Het draait allemaal om keuzes. Hier zie je een ander voorbeeld: https://image.ibb.co/bPFCcd/CPH_vs_BXL.jpg

      Beantwoorden
      • Erg sterk beeld.

      • Er zijn in het verleden al gigantisch veel straten tot éénrichtingsstraten omgevormd (maar niet de groten assen). Maar dat spijtig genoeg niet om ruimte aan de fietsers te geven, maar vooral om ruimte voor parkerende wagens te creëren.

        Het hele idee van straatparkeren dient in (zeker in stedelijke centra) verlaten te worden. Het hypothekeert dusdanig de mogelijkheden van de invulling van de openbare ruimte en veroorzaakt heel veel onnodig verkeer. En dat slechts om veel mensen het gevoel te geven dat ze dicht bij hun bestemming kunnen parkeren. ‘Gevoel’, want in realiteit kan men heel vaak helemaal niet meer ‘voor de deur’ parkeren. En op een beperkt aantal uitzonderingen na kunnen mensen echt wel enkele minuutjes wandelen en moeten ze meestal geen tientallen kilo’s materiaal meedragen als ze zich huiswaarts begeven. Er zijn dus weinig goede rationele argumenten om vast te houden aan straatparkeren, buiten de angst om politiek afgestraft te worden. Maar dan zou men op zijn minst zo eerlijk moeten zijn om dat als reden op te geven.

    • @David
      Bedankt voor het voorbeeld van een brug in Kopenhagen en een gelijkaardige in Brussel.
      Inderdaad, in een straat is er altijd genoeg plaats voor een mens te voet of op een fiets. Zelfs in de smalste straatjes ter wereld (maar in twee richtingen stappen is daar dan niet altijd mogelijk).
      En inderdaad men kan dat altijd bekomen zonder grote onkosten, gewoon wat verf en verkeersborden.

      The street has enough for everyone’s need, but not enough for everyone’s greed.

      @Renaat
      Politici hebben in het verleden de straat aan de auto gegeven. Politici kunnen die terug aan de mens geven.

      In verband met dat straatparkeren: welk goed rationeel argument ken je daarvoor?

      Want voor een mens is dagelijks voldoende beweging levensbelangrijk en zorgt voor soepele gewrichten. Rust roest.

      Het lijkt soms alsof heel onze maatschappij vergeten is wat de symptomen van een verslaving zijn. Of ze weten het wel, maar zitten in de ontkenningsfase.

      Sowieso moeten verslaafden goed begeleid worden door hun ontwenningsverschijnselen. Door de verslaving goed te praten of zelfs te stimuleren, helpt men de verslaafde nooit vooruit. Het is intriest dat er politici zijn die dat doen op dit moment.

      Beantwoorden
      • Ik ben met Street View nog eens gaan kijken naar die brug in Brussel en joehoe! Nu is er een strook voor bus, taxi en fiets! Je mag eens raden waarvoor ze gebruikt wordt: https://image.ibb.co/cVMC0y/Knipsel.jpg Dat is dan nog buiten de spits. Daarnaast voelt een bus of taxi in je kont ook niet comfortabel of veilig… Misschien denkt de Jeep-rijder dat hij met een mini-bus rijdt? Nog een detail: de andere kant van die brug is het nog steeds een drievaksbaan voor auto’s. Weer lekker typisch Belgisch inconsequent. Half werk en uiteraard geen opvolging of er geen overtredingen zijn.

  3. @: “op 8 minuten sta je in Utrecht” (op het station niet op je bestemming) inderdaad veel bewoners van Houten zijn voor hun dagelijkse bezigheden op Utrecht aangewezen, dat kost met de fiets veel meer dan 8 minuten. Voor veel Utrechtse bestemmingen is de auto heel aantrekkelijk. De fiets is vooral aantrekkelijk voor nabije bestemmingen, alleen een fietsvriendelijk ingerichte woonwijk is daarvoor onvoldoende.

    Beantwoorden
  4. @: “.. dat de nieuwe vierpartijencoalitie in de Fietsstad 2018 zich rekenschap geeft van de veranderende context en zowel lagere parkeernormen als betere fietsverbindingen buiten de Rondweg in het vooruitzicht stelt. Dat is bemoedigend.”
    – Minder bemoedigend is “Betere doorstroming op de Rondweg en richting snelwegen
    De ambitie voor een volledige verkeersaansluiting van Houten op de A12 blijft staan. Dit is belangrijk voor een goede doorstroming op de Houtense Rondweg … Er zijn veel vernieuwende ideeën over doorstroming van het verkeer en verkeersmanagement, die kunnen bijdragen aan een soepele afwikkeling van het verkeer op de Rondweg”
    https://www.houten.nl/fileadmin/user_upload/Nieuwsberichten/2018_bestanden_bij_nieuws/Coalitieakkoord_definitief.pdf

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: