RSS feed

Kunnen alleen scholen lessen trekken?


Op 22 april zal het exact twee maanden geleden zijn dat de zesjarige Yamen als laatste van een groepje voetgangers overstak op het zebrapad voor zijn school. Hij deed dat met zijn fietsje aan de hand, zoals het hoort. Toch haalde hij het niet. Hij kwam, zoals dat dan eufemistisch heet, ‘onder de wielen van een vrachtwagen terecht’.

Is er sindsdien iets veranderd? Ja en nee.

Ja: de school zet opnieuw Gemachtigd Opzichters in. Het betreft leerkrachten die een korte verkeersopleiding volgden en ‘gemachtigd’ zijn om kinderen te helpen bij het oversteken, lees: af en toe het verkeer stil te leggen. De eerste weken gebeurde dat nog met assistentie van de politie, wat niet kon verhinderen dat de leerkrachten vaak de schiet- of beter schimp- en scheldschijf waren van ongeduldige weggebruikers. Je zou voor minder het geloof in de mensheid verliezen.

Wie blijkbaar ook zijn verantwoordelijkheid nam, was de stad Brugge: die pakte uit met een tienpuntenplan rond infrastructuur, onderwijs en controle. Opvallendste maatregelen daarin: een tonnagebeperking van vijf ton in woongebieden en schoolomgevingen en een betere zichtbaarheid van de oversteekplaatsen. Ik baseer mij noodgedwongen op enkele krantenartikels en een bericht op de redactie.be, want op de website van de stad Brugge is er van het tienpuntenplan geen spoor terug te vinden: daar wordt alleen gewag van gemaakt dat de subsidie voor schoolprojecten rond verkeersveiligheid en duurzaamheid dit jaar met 50.000 euro wordt opgetrokken. Afwachten dus of de andere maatregelen meer worden dan aankondigingspolitiek.

Goede punten dus voor de school, die een concreet initiatief nam, en voor de stad, die concrete initiatieven aankondigde en geld vrijmaakte om zo’n initiatieven te steunen.

Wie niet zijn verantwoordelijkheid nam, is de wat-we-zelf-doen-doen-we-beter-overheid: het Vlaams Gewest, de wegbeheerder van de Gistelsesteenweg waarop het drama zich afspeelde. Het meest concrete dat uit die hoek werd vernomen is de aankondiging dat de problematiek van vrachtwagens in dorpskernen en schoolomgevingen wordt bestudeerd. Wat in dit geval niets anders is dan schaamteloos uitstelgedrag, want alle noodzakelijke feiten en cijfers om maatregelen te nemen liggen op tafel.

Maar er is meer. Naar verluidt werd aan het Vlaams Gewest gevraagd de oversteekplaats voor de school te beveiligen met een verkeerslicht met drukknoppen. Voetgangers en fietsers zouden dan ‘groen op aanvraag’ kunnen krijgen. Maar de Administratie Wegen en Verkeer (AWV) weigerde met haar onnavolgbare logica: daarvoor zijn er te weinig oversteekbewegingen. Zachte weggebruikers hebben pas rechten wanneer ze met voldoende grote aantallen zijn. Als ze slechts met weinig zijn, mogen ze in Vlaanderen alleen hopen op de voorzienigheid.

Overigens is het kenschetsend hoe AWV bij de afweging van de wenselijkheid van het plaatsen van verkeerslichten weggebruikers nog altijd worden omgerekend naar personenwagens – vermoedelijk omdat sommige ingenieurs alleen maar in die eenheid kunnen denken. Het ‘voorruitperspectief’ domineert in 2017 nog altijd. In het Vademecum Veilige Wegen en Kruispunten staat het zo: “Het al dan niet plaatsen van verkeerslichten op een kruispunt hangt meestal af van de waargenomen intensiteiten en ongevallen (Sic. Blijkbaar was één ongeval in Brugge St.-Andries niet voldoende – dakp). In de richtlijnen van de Adviesgroep voor Verkeersveiligheid op Vlaamse Gewestwegen (bijlage bij dienstorder A266 van 01-10-1991) is terug te vinden of het plaatsen van verkeerslichten uit het oogpunt van intensiteit/capaciteit wenselijk of aangewezen is. Eenvoudigheidshalve wordt in dat dienstorder elk zwaar voertuig gelijkwaardig genomen aan twee personenwagens. Een (brom)fietser wordt gelijkwaardig gesteld met een halve personenwagen (Sic. Een (brom)fietser is met andere woorden niet gelijkwaardig: hij is voor AWV de helft van een auto waard – dakp) en een voetganger met één personenwagen. Op die manier bekomt men personenwageneenheden (pwe). Rechtsafslaande fietsers die op het kruispunt de beschikking hebben over een fietspad worden niet in rekening gebracht voor de berekening van pwe per uur.” 

Van wie we zo mogelijk nog minder mochten vernemen, is van de federale overheid. Minister Bellot bestaat naar men zegt wel degelijk – er zijn mensen die hem al eens hebben gezien – maar alvast voorlopig kan dat niet worden gezegd van het federale mobiliteitsbeleid. Ik kan mij in ieder geval niet direct een recente maatregel voor de geest halen. Nochtans is ook de federale overheid hier wel degelijk betrokken, al was het maar omdat de Brugse tragedie ook enige inconsistenties in de regelgeving rond Gemachtigd Opzichters aan het licht bracht.

Gemachtigd opzichters Nederland Delft (3)

Wat het omkeren van het voorruitperspectief in de praktijk kan betekenen: een drukke fietsroute die voorrang geniet op het autoverkeer en door de aannemer aangestelde verkeersbegeleiders die de auto’s ‘overzetten’.

Mocht de minister wakker worden, kan hij misschien eens zijn licht opsteken in Nederland. Ik zag er vorige week een soort van Gemachtigd Opzichters aan het werk op een omleidingsroute: geen onbetaalde of voor een aalmoes werkende vrijwilligers, wel mensen die aangesteld waren door de aannemer van de wegenwerken. Een praktijk die naar verluidt heel courant is bij onze Noorderburen. Als die ook bij ons zou zijn toegepast, dan was het drama van dit weekend in Leuven – fietser onder een vrachtwagen ter hoogte van wegenwerken die bij de politie naar eigen zeggen bekend stond als een ‘probleemplek’ –  wellicht niet hoeven gebeuren. Wat andermaal pijnlijk aantoont: verkeersongevallen zijn geen kwestie van ‘geluk’ of ‘ongeluk’, ze zijn de consequentie van politieke en maatschappelijke keuzes die we maken.

Tussentijdse conclusie: de school nam haar verantwoordelijkheid, de stad belooft de hare te zullen nemen, het Gewest stelt uit en volhardt in een voorbijgestreefd autoparadigma waarin doorstroming het haalt van veiligheid en de federale overheid schittert in afwezigheid. Wat de vraag opwerpt: kunnen alleen scholen écht lessen trekken?

—————————————————————

ZebrapadBrugge Naschrift 22/4: ik word er op gewezen dat wegbeheerder AWV recent toch een bijsturing heeft doorgevoerd. De zebra’s aan de school werden asymmetrisch verlengd. In combinatie met hekjes die de voetgangers geleiden wordt hiermee komaf gemaakt met de dodehoek vooraan, op voorwaarde dat chauffeurs effectief voor de strepen stoppen. Dus AWV, waar wachten jullie op om de les die jullie dan toch getrokken hebben uit te breiden naar minstens alle andere oversteekplaatsen ter hoogte van scholen aan Gewestwegen? En zet dit nieuwe inzicht meteen ook in jullie ‘dienstorders’. Noem ze misschien ‘Yamen-strepen’, als eerbetoon, maar ook om degenen die later beslissen over het al of niet toepassen van de richtlijn te herinneren aan het verschrikkelijke waarom. (foto: Tom Peeters)

Advertenties

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: http://www.v-g-s.be/ Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten.

»

  1. Het gebruik van PAE (of PWE) heb ik ook nooit begrepen, hoewel het nog erg populair is en nog steeds aangeleerd wordt. Twee fietsers ‘gelijk stellen’ met één auto slaat nergens op, zowel niet vanuit het oogpunt van wegcapaciteit als vanuit het oogpunt van milieuhinder, gevaarcreatie, ruimtegebruik, …
    Een vrachtwagen gelijk stellen met één auto slaat evenmin nergens op. Ik woon in een smal straatje waar dagelijks naar mijn schatting een paar honderden wagens per dag doorrijden (e op rustige dagen vermoed ik minder dan 100). Dat levert weinig hinder op en als het niet voor de geparkeerde wagens was zou hier prima op straat kunnen gespeeld worden. (Dat kan nu ook, maar dan is het wel opletten voor de geparkeerde wagens.) De ‘PAE-redenering’ dat de helft van die wagens in aantal vrachtwagen eenzelfde hinder zouden opleveren slaat nergens op.

    En ik kan ook slechts met pijn in het hart vaststellen dat het AWV zich keer op keer op keer … weer laat kennen en laat zien dat zij nog heel erg vanuit de wagen denken en daarmee echt wel mee verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk aantal van de jaarlijkse verkeers’ongeval’slachtoffers. De mobiliteitsminister die dat probleem durft en kan aanpakken verdient een standbeeld.

    Tot gisterenochtend had ik niet kunnen zeggen wie de federaal minister voor mobiliteit is. En de kans is groot dat ik het morgen weer ben vergeten. Want als er iets opvalt aan die minister dan is de onopvallendheid van zijn beleid. Ik vrees dat dat te maken heeft met de afwezigheid van beleid.

    Beantwoorden
  2. Marc Vervaeke

    Twee weken geleden zagen we in Zoutelande (bij Vlissingen) ook Gemachtigde opzichters bij wegenwerken. Ik had de indruk dat het gepensioneerden waren, maar dat nam niets af van hun passie en informerende werkwijze. In België staan er meestal bordjes die U naar niemandsland sturen.

    Beantwoorden
  3. Een bedenking bij uw naschrift van 22/4:

    Hoeveel % van de gemotoriseerde voertuigen houdt de huidige zebrapaden effectief vrij?
    Dus staan bij file niet stil op het zebrapad?
    Is dat een hoog %? Of is dat eerder een laag %?

    Maar vooral: is het bewezen dat die bredere zebrapaden effectief er voor zorgen dat gemotoriseerde voertuigen bij file de zebrapaden vrijhouden?

    Ik betwijfel ook dat als er effect is dat dit behouden blijft wanneer er op veel meer plaatsen zo’n bredere zebrapaden worden ingevoerd.

    Beantwoorden
    • Ik begrijp dat dit een reactie is op een ongeval waarbij een vrachtwagenchauffeur een jongetje van 6 niet zag. Door deze strepen langer te maken zal de vrachtwagen verder naar achteren staan en zodoende in principe “geen” dode hoek meer hebben.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: