RSS Feed

Wat het evangelie volgens Mattheüs ons leert over parkeerplaatsen


smartnososmart

Smart or not so smart?

Wist je dat er in onze maatschappij een legale manier bestaat om publiek domein te privatiseren zonder dat daar enige procedure voor nodig is?

Trouwe bezoekers van deze duistere uithoek van het worldwideweb roepen nu natuurlijk in koor: ‘Door een auto te kopen!’ En ze hebben nog gelijk ook. Om het autoregime niet in de soep te laten lopen, hebben we voor elke auto minstens drie parkeerplaatsen nodig. In de praktijk komt dat meestal neer op “één auto kopen, drie plaatsen gratis”. Want we rekenen het tot de plichten van de overheid om ervoor te zorgen dat we onze aanwinst altijd weg gestouwd krijgen. En wat er ook beweerd wordt: parkeren is op de meeste plaatsen nog altijd gratis.

Om te begrijpen dat dit niet helemaal onlogisch is, volstaat het om het woord ‘auto’ in de bovenstaande zinnen te vervangen door pakweg ‘salon’ of ‘bubbelbad’. We vinden deze gang van zaken dan ook niet altijd en overal even vanzelfsprekend. In het Zwitserse Graubunden bijvoorbeeld, hielden ze tot 1925 de auto tegen, precies om de privatisering van de publieke ruimte tegen te gaan. En in Japan moet je vandaag eerst bewijzen dat je over een stalplaats beschikt om überhaupt een auto te mogen aanschaffen.

Maar bij ons is het dus anders. Hier schept autobezit geen plichten, wel rechten. In veel steden en gemeenten is het recht op autoruimte geofficialiseerd met de bewonerskaartregeling. Wie een auto heeft, krijgt een bewonerskaart. Meestal gratis, soms voor een habbekrats. Wie geen auto heeft, krijgt… niets. Als je het mij vraagt is het één van de meest cassante voorbeelden van het Mattheüseffect, zo genoemd naar een vers in de parabel over de talenten: “Want wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen.”

Hoera voor de autobezitter, want hij heeft recht op een plek voor de deur. Pech voor de autoloze, want hem wordt de ruimte voor zijn deur ontnomen.

Of wacht. Ik overdrijf. Ik moet nuanceren. Soms wordt ook hier getornd aan de vanzelfsprekendheid van het recht op autoruimte. Wanneer een huis wordt gebouwd, verplicht de overheid de bouwheer vaak om te voorzien in een garage, carport of  stalplaats. Eind goed, al goed? Nou nee, want de overheid maakt geen onderscheid tussen autobezitters en autolozen. Gevolg: de autoloze moet investeren in iets wat hij niet nodig heeft. Zo wordt de drempel voor het verwerven van een eigen woning opgetrokken met 25 tot 30.000 euro. Voor sommige mensen is dat het verschil tussen ‘een huis kunnen kopen ‘ en ‘geen huis kunnen kopen’.

Zo’n garage heeft overigens nog een ander pervers effect. Doordat de inrit altijd moet worden vrijgehouden, wordt die de facto onbruikbaar voor anderen. Op die manier vertaalt het beslag op private ruimte zich toch nog in de feitelijke toeëigening van publieke ruimte.

Onrechtvaardig? Wees gerust, het kan nog onrechtvaardiger. Wat had je ervan gedacht om, bijvoorbeeld tijdens je vakantie of overdag, wanneer je toch niet thuis bent, de ruimte voor ‘jouw’ inrit te verhuren? Noem het gerust het gouden ei van Columbus: geld verdienen door iets te verhuren wat niet van jou is, maar van de gemeenschap.

Absurd? Niet zo absurd dat er geen steden en gemeenten zouden zijn die overwegen om het binnenkort officieel mogelijk te maken. Geef toe, die Mattheüs wist verdomd goed wat hij schreef, lang voordat er auto’s waren.

Advertenties

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: http://www.v-g-s.be/ Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten.

»

  1. Stel je voor dat fietsers even baldadig zouden worden als automobilisten. Een fiets op het trottoir achterlaten is namelijk in de wet het precieze equivalent van een auto zomaar op de rijbaan achterlaten. Dan zou je niet af en toe, bij uitzondering, een fiets op een trottoir zien, maar in elke stad, in elke straat, een lange rij fietsen langs de gevels. Er zijn wijken, vooral rond stations, waar dit gebeurt, maar er komt bijna altijd reactie van de gemeente: teveel is teveel. Vreemd dat er geen reactie komt van de gemeentes over de vele straten waar dezelfde overlast veroorzaakt wordt door auto’s.

    Ach, dat is uiteindelijk niet nodig. Men heeft voor de pragmatische oplossing gekozen: de rijbaan zo breed maken dat er kan geparkeerd worden zonder het verkeer te hinderen. Dat daarvoor het trottoir zo smal gemaakt moet worden dat fietsers juist geen parkeerplaats meer hebben (zonder voetgangers al te erg te storen), dat moeten we er maar bij nemen.

    Daar zit wel een kleine denkfout in de blogpost. Een inrit privatiseert de rijbaan niet, ze geeft ze haar oorspronkelijke bedoeling terug: verkeer van voertuigen. Hier een mooi voorbeeld van hoe dit werkt: https://goo.gl/maps/abh4zZS1cEo . Dankzij de rij inritten kan ander verkeer hier veilig fietsers inhalen. Eén optimist heeft nog geprobeerd zijn nummerplaat op de poort aan te brengen, maar de stad heeft hier kort daarna een stokje voor gestoken door een parkeerverbod. Een parkeerverbod dat politiek veel gevoeliger zou liggen mocht die plaats nog opgeeist worden door alle autogebruikers i.p.v. één.

    Van mij mag de hele straat dus uit inritten bestaan. Dan mag de rijbaan misschien wat smaller worden, want er kan toch niet worden geparkeerd.

    Beantwoorden
    • Parkeren op de openbare weg creëert ook gevaarlijke situaties. Auto’s en fietsers moeten voortdurend wachten en/of uitwijken, sommigen hebben geen geduld en passeren je dan maar rakelings (gevaarlijk als fietser). Plus extra uitstoot door voortdurend te remmen en weer te accelereren.

      Beantwoorden
    • Frederik,

      dit ziet er op het eerste gezicht goed uit, al gok ik dat er af en toe een auto(box)bezitter snel even voor zijn (haar?) autobox op het fietspad gaat staan, want hij (zij?) moet maar eventjes binnen zijn.

      Fundamenteler probleem is dat je hier een ‘dode straat’ creëert. Als je langs zo’n serie garageboxen wandelt, wandel je de facto onder het oog van de bewoners, is er geen sociale controle en dat lokt vrij snel andere problemen (kleine criminaliteit – onveiligheidsgevoel) uit…

      Er bestaan in de meer residentiële gemeenten overigens pareltjes van dit soort “met de rug naar de straat gekeerde huizen”, bijvoorbeeld https://goo.gl/maps/sg8QZSkDRdt

      Lieven

      Beantwoorden
      • Het fietspad houdt op waar de okergele strook begint. Die strook heeft geen stippellijnen en is volgens mij dan ook geen fietspad, maar een fietssuggestiestrook.
        Het lijkt me logisch dat je even mag stilstaan op die strook om je poort open te doen en je garage binnen te rijden. (Je mag er trouwens ook op parkeren, tenzij er natuurlijk een verbodsbord E1 staat).

        Wat het “dodestraateffect” betreft: dat is de reden waarom je in Gent sinds enige tijd geen garage meer mag maken op je gelijkgrondse verdieping. Vroeger werden sous-terrains of voorkamers weleens tot garage getransformeerd; de woonkamer kwam dan erachter of erboven, maar dat mag dus niet meer ifv de sociale controle.

  2. Ik heb eens de vraag gesteld in onze gemeente of er geen fietsenstallingen voorzien zouden kunnen worden in de straat. Mijn argument: op de plaats van één parkeerplaats kan je tientallen fietsen kwijt, en dan moeten de mensen hun fiets niet door de woning sleuren (ik woon in een rijwoning) en zouden ze die bijgevolg veel vaker gebruiken.
    Antwoord van de gemeente: “Het openbaar domein dient niet voor privégebruik…”
    Ik heb er nog steeds spijt van dat ik die mail gedelete heb. Zo’n pareltje.

    Beantwoorden
  3. Ik heb ergens gelezen dat er in de jaren 1920 in het Belgische parlement ernstige debatten gevoerd zijn over de vraag of het wel toegelaten moest worden om een automobiel achter te laten op de openbare weg.

    Immers, tot dan toe was het strikt verboden om uw paard of een paard en kar onbeheerd achter te laten op de weg, de dieren waren niet altijd te betrouwen.

    Enfin, we kennen de uitkomst van het debat, maar het zou wel interessant zijn om de verslagen van die discussies eens op te diepen. Ik heb er vluchtig naar gezocht maar niets gevonden. Is er iemand die bedreven is in het screenen van parlementaire stukken, want ik weet niet in welk jaar deze belangrijke discussie plaatsvond 🙂

    Beantwoorden
  4. Zelfs degene met een dubbele oprit en een dubbele garage durven nog systematisch op het voetpad parkeren. Op zijn oprit rijden kostte waarschijnlijk te veel moeite, als hij zijn auto die dan nog eens nodig had. Daar kwam een eind aan nadat ik de politie verwittigd had (een sensibiliseringsflyer onder zijn ruitenwisser volstond niet): http://fs5.directupload.net/images/160922/grqyisym.jpg

    Beantwoorden
  5. En als de weg dan officieel geprivatiseerd is (met lijntjes), blijkt het toch nog te moeilijk om binnen de lijntjes te parkeren, waarschijnlijk uit angst voor een afgereden spiegel. Wat met de rolstoelgebruiker of moeder met wandelwagen die daar passeert? http://fs5.directupload.net/images/160922/qxy3yelh.jpg

    Beantwoorden
  6. Nog eentje en dan stop ik 🙂 Kijk eens wat de gemeente doet om toch nog een extra plaatsje te creëren. Het plaatsje is zo smal dat er deels op de rijbaan en deels op het voetpad geparkeerd wordt: http://fs5.directupload.net/images/160922/h5va7rsr.jpg

    Beantwoorden
  7. Ik ben geen fan van bewonerskaarten, maar je argumentatie is toch wat kort door de bocht, denk ik. Een bewonerskaart geeft geen recht op een parkeerplaats (daar is ook simpelweg de plaats niet voor), enkel het recht om niet te hoeven betalen. Het Mattheüseffect zit ‘m dus eerder in het feit dat mensen zonder auto met hun belastingen de korting van autobezitters subsidiëren. Want, zoals men ons al jaren inpepert: “gratis bestaat niet.”

    Door veel bewoners worden zo’n kaarten wel geïnterpreteerd als recht-op-parking, wat uiteraard voor ongenoegen zorgt. Wat dan weer druk legt op besturen om meer parkeerplaatsen te voorzien. Ik parafraseer: “We krijgen een gratis bewonerskaart, maar we kunnen nergens parkeren! Bedrog!” Als de bewonerskaart nog betalend is ook (meestal in de orde van enkele tientallen euro per jaar, een halve tankbeurt zeg maar), is het hek helemaal van de dam. Dan lijkt het wel alsof er fundamentele grondrechten geschonden zijn.

    Beantwoorden
    • Nummerplaten op garagepoorten geven wel een vorm van “alleenrecht.” Binnenkort zijn er deregelijke exemplaren verkrijgbaar met digitale inkt en een app. die anderen toelaat om het plaatsje (bij afwezigheid van de eigenaar) te huren. Dan en krijg je dus het helemaal perverse effect dat de eigenaars van garages in de stad geld gaan verdienen aan het verhuren van iets wat helemaal niet van hen is. Mattheus of niet, echt Katholiek, Kosjer of Halal kun je zoiets niet noemen.

      Beantwoorden
  8. Het ingenomen ruimtebeslag wordt nog duidelijker als je alle parking op een hoop gooit en dat dan projecteert op een bestaande kaart, zoals in deze blog van Copenhagenize voor Kopenhagen gedaan werd: http://www.copenhagenize.com/2015/12/arrogance-of-parking-space-copenhagen.html

    Het zou leuk zijn om dat eens voor Antwerpen over te doen… Of nee, die gebruiken de Kempen als parking.

    Beantwoorden
  9. Hoeveel garages dienen niet als opslagruimte? Auto blijft buiten staan, maar de plaats voor hun poort moet wel vrijblijven, dag en nacht.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: