RSS Feed

Fables about futures


Je kunt tegenwoordig geen krant of tijdschrift meer openslaan of het gaat over zelfrijdende auto’s hier en autonome auto’s daar. De gedachte erachter? Als je iets maar voldoende herhaalt, wordt het vanzelf waar.

Denk ik dan. Want intussen nopen de feiten toch tot iets meer terughoudendheid. Intussen zijn de eerste ongevallen met zelfrijdende auto’s officieel geregistreerd, waarbij de crash met de Tesla verdacht veel weg had van een moderne allegorie van de overmoed: de bestuurder, die dus niet bestuurde, keek op het moment van de aanrijding naar een film over tovenaarsleerling Harry Potter. Misschien wordt het tijd om, naast de hybrides, een nieuwe categorie in te voeren: die van de ‘hubrides’.

Ook gaf de CEO van Renault schoorvoetend toe dat het misschien allemaal toch niet zo simpel is, omdat met name het gedrag van fietsers en voetgangers zo moeilijk voorspelbaar is.

Die bekentenis doet mij de schrik om het hart slaan. De geschiedenis leert ons dat autobouwers de introductie van nieuwe technologieën zelden laten ophouden door de tekortkomingen ervan. Veeleer rekenen ze er op dat de buitenwereld die compenseert door haar gedrag aan te passen.

Mogelijk moeten we ons dus voorbereiden op weer een nieuwe disciplineringsgolf voor de zachte weggebruikers, waarbij de fluohesjes en de helmen van vandaag morgen vervangen worden door dure robotpakken dan wel uitgestrekte no go-area’s.

Misschien dat we dat laatste makkelijker accepteren dan we nu geneigd zijn te denken. We moeten alleen leren onze trottoirs te zien als perrons voor zelfrijdende auto’s: de logische consequentie van het verhaal dat auto’s ons in de toekomst zullen halen en brengen op eenvoudige afroep. Ons bewegen doen we dan wel in de fitness. Of aan de met pedalen uitgeruste vergadertafel. Was ‘bewegen’ ooit een typische buitenactiviteit, in de toekomst wordt het een binnenhuisaangelegenheid.

Of zal het zo’n vaart niet lopen? Tot die conclusie ben ik dan weer geneigd wanneer ik de reactie van Infrabel lees op het voorstel van (bijna ex-)spoorbons Jo Cornu om werk te maken van machinistloze treinen. Een utopie, luidde het en als dat waar is voor een machine die vast zit aan een spoor en alleen rekening moet houden met andere machines die vastzitten aan een spoor, dan is het techno-optimisme over de zelfrijdende auto “tegen 2021” toch echt wel wishful thinking.

Nog een contra-indicatie nodig? Neem dan het verhaal van Intelligente SnelheidsAssistentie (ISA). Alle politici zijn er voorstander van en toch komt er niks van in huis. Omdat het blijkbaar ‘onmogelijk’ is om een met de realiteit strokende digitale snelheidskaart te fabriceren – en laat precies dat ook voor autonome auto’s een harde randvoorwaarde zijn…

Edoch. Zelfrijdende treinen bestaan al. Meer zelfs: ze rijden al. In Rijsel is de metro van Matra al vele decennia een vertrouwd gegeven. In Londen rijden er metrostellen zonder wattman. En deze zomer kwam ik ook zo’n volautomatisch specimen tegen in Turijn. De metro bestaat er weliswaar uit slechts één (voor de Olympische Spelen in 2006 aangelegde) lijn, maar onbemand is hij wel.

4 Torino (295)

Pas als het metrostel gearriveerd is, gaan de deuren open. Wat je een ‘zelfmoordbestendige’ inrichting zou kunnen noemen.

De Italianen maken er zelfs een beetje een attractie van: de acceleratie voelen in de kop van de trein is voorwaar een bijzondere beleving. Het helpt dat de metrotunnel verlicht is, al ziet hij er een beetje teleurstellend uit als, nu ja, een metrotunnel.

4 Torino (300)

De Italianen zouden overigens de Italianen niet zijn als ze de speciale sensatie niet vooral aan kinderen gunden. ‘Questo posto e pensato per i bambini’ rijmt een opschrift bij die VIP-plaatsen.

Als de machinistloze metro van Torino een voorproefje is van de chauffeurloze auto, kunnen we toch op één ding hopen: dat de achterbankgeneratie alsnog promotie maakt naar de eerste rij.

Als Jef Nijs nog had geleefd, hij had er volgens mij een Jommekesalbum over gemaakt dat hij ‘Kinderen baas’ zou hebben genoemd.

Ach ja, ik geef het toe. Ook ik verzin maar wat als het over de mobiliteit van de toekomst gaat.

Advertenties

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: http://www.v-g-s.be/ Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten.

»

  1. Ik geloof niet in zelfrijdende auto’s, ik heb er nooit in geloofd en ik zal er ook nooit in geloven. Zelfrijdende auto’s zijn alleen mogelijk als men de wegen voor die auto’s inderdaad volledig letterlijk “afschermt” voor alle andere weggebruikers (gaat men dat doen?) en er voor zorgt dat er nooit onvoorzienbare dingen op die wegen gebeuren (kan men dat doen?).
    En vergeet niet: techniek faalt onvermijdelijk! Vertrouw er nooit blindelings op!

    Beantwoorden
  2. Het argument waar men nu al mee komt is dat zelfrijdende auto’s veiliger zijn dan auto’s die nog door mensen bestuurd worden. Wie wil er nu niet veilig leven?

    Beantwoorden
  3. Volgens mij wordt de zelfrijdende auto (als die er echt zou komen) de doodsteek van de auto. Want de kick van het zelf besturen doet veel mensen autorijden (hoeveel rijden er wel eens op of net over de limiet door een bocht, hoeveel mensen halen met veel risico anderen in…). Als dat wegvalt heb je niets meer dan gewoon stilzitten tot je aankomt. Dan kan je beter de fiets (bvb speed-pedelec) nemen om daarmee dan de zelfrijdende auto’s risicovol in te halen.

    Beantwoorden
    • Ik heb het sterke vermoeden dat de werkelijkheid net omgekeerd zal zijn. Net zoals Kris Peeters is mijn geloof in de zelf rijdende wagen niet zo groot als het optimisme dat sommige fabrikanten en technologie-optimisten zo graag tentoon spreiden.

      Ik denk dat je het aantal mensen dat zo graag zelf rijdt (al dan niet kickend op snelheidsovertredingen) echter zwaar overschat. De meeste mensen gebruiken de wagen als in hun ogen onvermijdelijk vervoersmiddel om (eveneens in hun ogen, dus niet altijd terecht) onvermijdelijke verplaatsing te maken maar zouden het liefst zo weinig mogelijk tijd aan die rit besteden. Natuurlijk willen mensen zich niet vervelen en kiezen er velen dus eerder voor om zelf te rijden dan om mee te rijden en houden velen al helemaal niet van stilstaan. Maar als de wagen echt zelfrijdend wordt dan verschuift de tijd in de wagen voor de bestuurder opeens van verspilde tijd naar tijd die ‘nuttig’ of ‘plezierig’ kan besteed worden. (Werken, spelletjes spelen, op internet rondhangen, berichtjes versturen, lezen, …) Een belangrijk voordeel van o.a. de trein t.o.v. de auto valt daarmee weg en de reistijd wordt niet langer als verloren tijd beschouwd. Op zich kan dat een goede zaak lijken, maar het resultaat zou best wel eens kunnen zijn dat velen reistijdbeperking (o.a. bij jobkeuze) niet meer zo belangrijk vinden en de Brever-wet ten dode is opgeschreven. Zeker als men naast thuiswerk het ‘autowerk’ als normaal gaat ervaren en woon-werkverplaatsingstijd als nuttige werktijd wordt beschouwd is de kans groot dat nog veel meer mensen nog veel meer tijd in (een al dan niet stilstaande) wagen gaan doorbrengen.

      Waarom niet op 2 uur rijden van het werk gaan wonen als die 4 uur per dag werktijd wordt?

      Een volledig zelfstandig rijdende wagen (die dus zelf geen passagier nodig heeft) zal de gemiddelde bezittingsgraad van de wagen (nu ergens rond 1,4 in de spits als ik me niet vergis) nog verder beperken en zullen er files van lege wagens ontstaan.

      Beantwoorden
  4. Ook iets dat me al langer opvalt zijn de veranderingen van ideeën over de toekomst van de auto.
    Eerst was het x aantal jaren rijden we allemaal elektrisch.
    Een paar jaar later was over x aantal jaren rijden we allemaal op waterstofcellen.
    Dan was het plots opnieuw allemaal elektrisch rijden wat de klok sloeg (de waterstofcellen lijken een stille dood gestorven).
    Nu heeft iedereen de mond vol over de zelfrijdende auto. Die zou er al zijn tegen 2021? Heeft iemand al gedacht hoever we nog verwijdert zijn van 2021?

    Wedden dat over hooguit 1-2 jaar iedereen de mond vol zal hebben over alweer een andere techniek die de auto totaal zal veranderen?

    Beantwoorden
    • Een auto op alternatieve energie zal trouwens niets veranderen aan files, parkeerproblemen, onleefbare steden, ongevallenstatistieken, obesitas en andere welvaartsziekten. Hij zal er waarschijnlijk wel voor zorgen dat onze elektriciteitsbevoorrading nog meer in het gedrang komt.

      Beantwoorden
      • En zelf het fijnstofprobleem zou maar voor een deel worden opgelost. Het milieuprobleem veroorzaakt door mobiliteit voor een nog kleiner deel.

  5. In de eerste zelfrijdende auto’s zal sowieso nog een bestuurder zitten die wettelijk gezien ten allen tijde aandachtig moet zijn om in te grijpen indien nodig. Daar zal het volgens mij al fout lopen. Achter het stuur hebben we een evolutie achter de rug van bellen, sms’en en surfen. Nu hebben we Pokemon-jagen en binnenkort waarschijnlijk films kijken. We weten dat de pakkans veel te laag is en dat veel mensen zich niets aantrekken van een gsm-verbod achter het stuur.

    Hoe zal de politie binnenkort al rijdend en op afstand het verschil zien tussen een gewone bril en een Google Glass waarmee de bestuurder naar een voetbalmatch kijkt? Om goed te controleren zou de politie systematisch brildragers moeten laten stoppen, en zo’n Google Glass is dan reeds met een simpel stem-commando uitgeschakeld. Om maar één voorbeeldje te geven van mogelijke afleidende technologieën, waarvan men gretig gebruik zal maken eens men die zelfrijdende auto voldoende vertrouwt, zeker om tijd te doden in de file. Velen denken nú al dat ze tegelijk goed kunnen rijden en surfen.

    En wat als de technologie volwassen is om zonder (aandachtige) bestuurder te rijden? Stel: Er rijdt een zelfrijdende auto. Uit een moeilijk zichtbare zijstraat neemt een fietser zijn voorrang van rechts. De zelfrijdende auto kan niet meer tijdig remmen en kan kiezen: de fietser aanrijden of frontaal tegen een aankomende vrachtwagen botsen. Gaat de fabrikant zijn auto’s programmeren om zo veel mogelijk andere (vooral kwetsbare) weggebruikers te sparen of om zo veel mogelijk inzittenden te sparen? Ik vermoed dat de fabrikant zijn eigen klanten zal beschermen, anders zal men een merk kiezen dat de gebruiker wél zo veel mogelijk beschermt, net zoals je nu een wedloop ziet naar steeds hogere auto’s (SUV’s en crossovers). En kan zo’n auto zien of een fietser/voetganger de auto gezien heeft? (het zogenaamde oogcontact). Bij volledig zelfrijdende auto’s zal er wel geen alcohol, verstrooidheid, vermoeidheid, agressie, overdreven snelheid,… meer in het spel zijn.

    De titel van onderstaand artikel stemde me al wantrouwig, maar gelukkig stond er in de conclusie dit: “De nieuwe generatie stedelijke Belgen zal geen auto meer bezitten; ze zullen de fiets nemen voor korte verplaatsingen, en een ritje via hun gedeelde zelfrijdende auto bij grote boodschappen of verdere verplaatsingen.”

    http://www.demorgen.be/opinie/de-zelfrijdende-auto-kan-ons-land-weer-op-de-kaart-zetten-bbcbd782/

    Met zelfrijdende auto’s die alleen op bestelling rijden – een soort taxi-systeem – zodat voertuigen geen 95% van de tijd verliezen op parkings of in garages, zou een deel van de files en parkeerproblemen opgelost kunnen worden. Men zal ook beter zicht hebben op de kostprijs per rit, bvb. 5 km fiets: zo goed als gratis, 5 km taxi: 10 euro. Nu is vooral het bezit en niet het gebruik van een auto duur, zodat velen automatisch voor elke verplaatsing de auto kiezen.

    Als die auto’s op maat zijn – voor 1 persoon komt er een éénzitter voor je deur, voor 6 personen een minibusje, etc. – dan zijn we meteen ook van die wapenwedloop van steeds grotere en hogere voertuigen af, wat de verkeersveiligheid ten goede zal komen.

    Dus niet meer zoals je nu bvb. een BMW X5 van 2 ton hebt, die 1 persoon en zijn laptop naar het werk brengt, die dan 8 uur ongebruikt op de bedrijfsparking staat, en na de avondfile nog wat tijd proberen inhalen door in de bebouwde kom wat sneller te rijden of nog net rakelings een fietser proberen inhalen: https://youtu.be/n7miP4hOoBM

    Dat risicogedrag is ook eigen aan mensen terwijl je bij technologie grote marges kan inbouwen (bvb. de regel van 1 m afstand tot fietsers).

    Beantwoorden
  6. In de eerste zelfrijdende auto’s zal sowieso nog een bestuurder zitten die wettelijk gezien ten allen tijde aandachtig moet zijn om in te grijpen indien nodig. Daar zal het volgens mij al fout lopen. Achter het stuur hebben we een evolutie achter de rug van bellen, sms’en en surfen. Nu hebben we Pokemon-jagen en binnenkort waarschijnlijk films kijken. We weten dat de pakkans veel te laag is en dat veel mensen zich niets aantrekken van een gsm-verbod achter het stuur.

    Hoe zal de politie binnenkort al rijdend en op afstand het verschil zien tussen een gewone bril en een Google Glass waarmee de bestuurder naar een voetbalmatch kijkt? Om goed te controleren zou de politie systematisch brildragers moeten laten stoppen, en zo’n Google Glass is dan reeds met een simpel stem-commando uitgeschakeld. Om maar één voorbeeldje te geven van mogelijke afleidende technologieën, waarvan men gretig gebruik zal maken eens men die zelfrijdende auto voldoende vertrouwt, zeker om tijd te doden in de file. Velen denken nú al dat ze tegelijk goed kunnen rijden en surfen.

    En wat als de technologie volwassen is om zonder (aandachtige) bestuurder te rijden? Stel: Er rijdt een zelfrijdende auto. Uit een moeilijk zichtbare zijstraat neemt een fietser zijn voorrang van rechts. De zelfrijdende auto kan niet meer tijdig remmen en kan kiezen: de fietser aanrijden of frontaal tegen een aankomende vrachtwagen botsen. Gaat de fabrikant zijn auto’s programmeren om zo veel mogelijk andere (vooral kwetsbare) weggebruikers te sparen of om zo veel mogelijk inzittenden te sparen? Ik vermoed dat de fabrikant zijn eigen klanten zal beschermen, anders zal men een merk kiezen dat de gebruiker wél zo veel mogelijk beschermt, net zoals je nu een wedloop ziet naar steeds hogere auto’s (SUV’s en crossovers). En kan zo’n auto zien of een fietser/voetganger de auto gezien heeft? (het zogenaamde oogcontact). Bij volledig zelfrijdende auto’s zal er wel geen alcohol, verstrooidheid, vermoeidheid, agressie, overdreven snelheid,… meer in het spel zijn.

    Met zelfrijdende auto’s die alleen op bestelling rijden – een soort taxi-systeem – zodat voertuigen geen 95% van de tijd verliezen op parkings of in garages, zou een deel van de files en parkeerproblemen opgelost kunnen worden. Men zal ook beter zicht hebben op de kostprijs per rit, bvb. 5 km fiets: zo goed als gratis, 5 km taxi: 10 euro. Nu is vooral het bezit en niet het gebruik van een auto duur, zodat velen automatisch voor elke verplaatsing de auto kiezen.

    Als die auto’s op maat zijn – voor 1 persoon komt er een éénzitter voor je deur, voor 6 personen een minibusje, etc. – dan zijn we meteen ook van die wapenwedloop van steeds grotere en hogere voertuigen af, wat de verkeersveiligheid ten goede zal komen.

    Dus niet meer zoals je nu bvb. een BMW X5 van 2 ton hebt, die 1 persoon en zijn laptop naar het werk brengt, die dan 8 uur ongebruikt op de bedrijfsparking staat, en na de avondfile nog wat tijd proberen inhalen door in de bebouwde kom wat sneller te rijden of nog net rakelings een fietser proberen inhalen.

    Dat risicogedrag is ook eigen aan mensen terwijl je bij technologie grote marges kan inbouwen (bvb. de regel van 1 m afstand tot fietsers).

    Beantwoorden
    • > Uit een moeilijk zichtbare zijstraat neemt een fietser zijn voorrang van rechts.

      Als een zijstraat moeilijk zichtbaar is moet je vertragen en desnoods stoppen tot je wel genoeg zichtbaarheid hebt. Net zoals je vanaf je oprit niet aan 50 km/h de straat op rijdt, en dan “slechte zichtbaarheid” als excuus gebruikt als je iemand aanrijdt. Ik hoop toch dat ze zelfrijdende auto’s niet gaan programmeren om voorrang van rechts volledig te negeren zoals de gemiddelde Belg dat doet.

      Beantwoorden
      • Vervang voorrangnemende fietser dan door verstrooide fietser. Wat gaat de auto dan beslissen en waarom?

      • PS: op een plaats waar de fietser geen voorrang heeft, dus als de auto niet op voorhand vertraagt.

      • Als de zichtbaarheid naar verkeer uit een zijstraat moeilijk is dan dient de overheid er in de eerste plaats voor te zorgen dat er daar geen voorrang van rechts van toepassing is voor het verkeer uit die zijstraat.

        Voorrang van rechts wordt ook heel vaak genegeerd omdat die op allerlei plaatsten tegenintuïtief is en de infrastructuur helemaal niet suggereert dat voorrang van rechts er logisch en van toepassing is. Een goede wegbeheerder gebruikt de meeste verkeersborden enkel en alleen om de situatie wettelijk in orde te maken maar het gewenste gedrag van de gebruiker zou in de eerste plaatst veroorzaakt moeten worden door de infrastructuur.

        Ik heb recent nog een week in Nederland gefietst en daar is de voorrangssituatie bijna altijd zoveel duidelijker en logischer.

  7. Ik heb mij ook al de bedenking gemaakt of dat de zelfrijdende auto de andere weggebruikers nog meer naar de kant zal duwen dan nu al het geval is.
    (terzijde: het valt mij meer en meer op dat auto’s geparkeerd worden met 1 kant OP het trottoir zodanig dat er maar de helft overblijft voor de voetgangers, komt dat door de steeds grotere afmetingen van auto’s?, bang voor een afgereden buitenspiegel?)

    Wat betreft de zelfrijdende auto: ik denk wel dat de fabrikanten dit op technisch gebied zullen klaarspelen. Ze zijn er dan ook al heel lang mee bezig en de ontwikkelingen gaan sneller en sneller.
    Op vakantie heb ik een recente auto gehuurd en ik vond het verschil met mijn +10j oude kleine mazda toch wel groot: verkeersbordherkenning, noodremsysteem, lijndetectie, camera’s rondom,… best wel luxe als je het niet gewoon bent 🙂 Waar zullen ze binnen 10j dan niet staan?

    Maar 100% veilig zullen ze het natuurlijk nooit krijgen en ik hoop dat ze dan niet beginnen te lobby’n voor wetswijzigingen die de andere weggebruikers benadelen of hen de schuld geven bij een aanrijding…

    Beantwoorden
    • Nee, dat zie je niet alleen bij grotere auto’s, en ook niet alleen op plaatsen zonder parkeermarkeringen. De meesten willen gewoon ‘veilig’ staan, zodat hun spiegel er niet afgereden wordt. Dat moeders met wandelwagens en rolstoelgebruikers dan maar op straat moeten rijden zal hen worst wezen. https://s16.postimg.org/kcm0dnhad/Binnen_de_lijntjes_parkeren_is_niet_gemakkelijk.jpg

      Beantwoorden
    • In verband met uw terzijde: dat slecht parkeergedrag zal inderdaad komen door de steeds grotere afmetingen van auto’s. De afgelopen 35 jaar werden heel wat automodellen zo’n 20 centimeter breder.

      Over de zelfrijdende auto hebt u een goed overzicht gegeven van de technische evolutie van de laatste jaren waardoor de auto veel meer info aan de bestuurder kan doorgeven en ook via allerlei technieken meer en meer van het autorijden kan overnemen indien nodig (ABS, ESP, traction control, uphill assist, parking assist…).
      De stap naar een zelfrijdende auto is daardoor helemaal niet meer zo groot.

      100% veilig zullen ze de zelfrijdende auto zeker wel krijgen, tenminste voor de inzittenden van de zelfrijdende auto.

      De enkele ongevallen – die in het nieuws kwamen – tijdens testen op de openbare weg van zelfrijdende wagens, daar bleek de schuld altijd bij de andere weggebruiker te liggen.

      Beantwoorden
      • Mooi beschreven in dat artikel over de breedte 🙂 Als je dit beschouwd voor een gemiddelde stad dan gaat het toch over heel wat vierkante meters extra ruimte die ingepalmd worden om al die auto’s plaats te geven.

  8. Nee, dat zie je niet alleen bij grotere auto’s, en ook niet alleen op plaatsen zonder parkeermarkeringen. De meesten willen gewoon ‘veilig’ staan, zodat hun spiegel er niet afgereden wordt. Dat moeders met wandelwagens en rolstoelgebruikers dan maar op straat moeten rijden zal hen worst wezen. https://s16.postimg.org/kcm0dnhad/Binnen_de_lijntjes_parkeren_is_niet_gemakkelijk.jpg

    Beantwoorden
  9. De auto is (ook) zo’n succesverhaal doordat bestuurders zich ermee vereenzelvigen. Dat kan m.i. alleen als je ook zelf achter het stuur zit. Zelfrijdende auto’s, als ze ooit echt werken, zullen de band tussen mens en auto doen vervagen en kunnen mss het debat minder emotioneel maken. Mogelijk voordeel is dan ook dat er misschien meer aan autodelen zal gedaan worden, omdat een zelfrijdende auto makkelijker kan zijn waar ‘ie nodig is. Dat betekent per saldo minder beslag op de openbare ruimte.

    Maar dat alles is volgens mij nog zeer verre toekomstmuziek, wat optimisten ook mogen beweren. Technologie lijkt soms verbazend snel te gaan (internet, gsm, de PC) maar dat is slechts schijn. In die gevallen gaat het meestal om een innovatieve toepassing van bewezen bestaande technologie. Daar zijn we bij zelfrijdende auto’s nog lang niet aan toe. De hype daarrond lijkt me toch vooral wishful thinking vanuit een publiek dat in technologie geïnteresseerd is. Want qua ingenieursprobleem is het wel een heel boeiende uitdaging, natuurlijk.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: