RSS Feed

Mobiliteitsarmoede: de praktijk


Vrijdag kondigde de regering trots de invoering aan van een ‘Teslatoeslag’. Ze noemde de meerjarige bonus voor wie zich een elektrische auto aanschaft weliswaar anders, maar eigenlijk komt het daar wel op neer: een extra steuntje voor wie al bemiddeld is. Wie geen of slechts weinig geld heeft, kan zich geen elektrische auto veroorloven. Misschien nog net een fiets. Hoewel die véél energie-efficiënter is dan zo’n gewicht van twee ton dat, zelfs uitzonderlijk vol geladen, vooral zichzelf verplaatst, is er daarvoor geen bonus voorzien. In de sociologie staat het fenomeen bekend als het Mattheüseffect: wie al veel heeft, krijgt nog meer, alle goede bedoelingen ten spijt.

Niet dakloos

Tenminste niet dakloos…

De timing van de Teslatoeslag kon niet slechter gekozen zijn. De dag daarna was het Dag van de Armoede. In mijn thuisstad is dat het sein voor een symbolische fakkeltocht tegen armoede, steeds voorafgegaan door speeches van politici en ‘armen die het woord nemen’. Doorgaans zijn die laatste toespraken het interessantst en dat was dit jaar niet anders.

Eén zo’n getuigenis ging over mobiliteit en die wil ik de lezers van deze blog niet onthouden omdat ze pijnlijk duidelijk maakt hoe ogenschijnlijk ‘onschuldige’ en ‘kleine’ maatregelen voor mensen in armoede een wereld van verschil maken.

Maar oordeel vooral zelf.

“Wij voelen de besparingen wel!

Met een beperkt inkomen maak je meestal gebruik van het openbaar vervoer omdat een auto niet te betalen is. Heel goed voor het milieu, dus eigenlijk zouden wij beloond moeten worden. Maar er rijden steeds minder bussen en treinen en ze kosten elk jaar meer. Om een concreet voorbeeld te geven: vorig jaar kostte de busrit van Olen naar Herentals voor mij 70 cent. Nu is dat 1 euro 40. Dat is een verdubbeling. Vooral de korte ritten zijn een pak duurder geworden.

Daarnaast is het gebruik ook moeilijker. Wanneer rijdt de bus of de trein? Kijk maar op internet! Heb je een belbus nodig? Neem de telefoon. Is er vertraging? Kijk maar op je smartphone! Is er geen station of zijn de loketten dicht? Gebruik de automaat! En als die automaat niet werkt of je kan er niet mee werken, dan betaal je 7 euro extra op de trein! Dit kan toch niet. Maar, zegt men dan, je krijgt die 7 euro terug als de automaat niet werkt! Hebben jullie dat al eens geprobeerd? Ik wel: niet te doen en het duurt heel lang en al die tijd weer 3 broden die we minder kunnen kopen. Ja, klant is koning bij het openbaar vervoer.”

——————————–
Contact: De Fakkel vzw, “vereniging waar armen het woord nemen”, vzwdefakkel@gmail.com

Advertenties

Over deanderekrispeeters

Mobiliteitsexpert en blikopener bij Bandenloze Vennootschap DAKP. Levert onafhankelijk mobiliteitsadvies, second opinions en creatieve ondersteuning aan bewonersgroepen, oudercomités, bedrijven en overheden. Voor vrijblijvende info: deanderekris@gmail.com Geeft lezingen over mobiliteit voor wie er klaar voor is. Zie: http://www.v-g-s.be/ Auteur van 'Het Voorruitperspectief' (2000), 'De File Voorbij' (2010) en 'Weg van mobiliteit' (2014). Schrijft daarnaast onder meer columns, opiniebijdragen, sporadische bijdragen her en der en - surprise! - blogberichten.

»

  1. Ik vond het ook al vreemd: Tot 5000 euro subsidies voor een ‘groene’ auto (die 50% op kernenergie rijdt), die momenteel alleen betaalbaar is voor rijkeren en op grote schaal / lange termijn extra energiecentrales nodig hebben (maar daar is geen geld voor, dus het zal energieschaarste worden: duurder dus). Ik heb geen auto en doe bijna alle verplaatsingen per fiets, die 100x groener is, maar krijg 0 euro subsidie voor de aankoop ervan. En in ons onduurzaam bedrijf helpt gelobby voor bedrijfsfietsen geen bal. Een deftig fietsenrek van 250 euro is al te veel gevraagd, maar er zijn wel bedrijfsauto’s van 40000 euro met opties zoals een trekhaak van 1000 euro (niet nodig voor de jobuitoefening). Maar we mogen dat niet te luid zeggen want anders zijn we ‘jaloers’.

    Beantwoorden
  2. Nog zo’n bizarre kronkel in het beleid, bedrijven worden grotendeels vrijgesteld van de nieuwe energieheffing (om de schuld voor groenestroomcertificaten weg te werken), behalve… De Lijn en NMBS, ‘want zij kennen geen concurrentie’ volgens minister Turtelboom. Hallo? En de (bedrijfs)wagen dan?

    Beantwoorden
  3. Goed om hier eens aandacht aan te besteden. Ik had er nog niet bij stil gestaan…

    Beantwoorden
  4. De poort wordt helemaal open gezet voor de elektrische wagen. En dan binnenkort verbaasd zijn dat er stroomkort zal zijn ondanks al die pv-installaties.

    10 à 20kWh(uit het stopcontact) per 100km.

    Binnenkort een taksplaatje op de fiets van 100€/jaar om de kosten te dragen?

    Beantwoorden
    • Indien een Tesla een motor op benzine zou hebben, zou die krek even veel elektriciteit nodig hebben om de benzine te raffineren uit ruwe olie die hij verbruikt. Het argument stroomtekort speelt dus geen rol.
      Eerlijk gezegd vind ik het niet helemaal fout, die korting op de inschrijvingstaksen voor dit zuiver elektrische wagens (betaald door een verhoging van de taksen voor klassieke voertuigen, en zeker de meest vervuilende klassieke voertuigen). Maar het is eigenaardig dat er niets bestaat voor elektrische fietsen voor mensen die deze niet louter recreatief inzetten. Mensen die met de fiets naar ’t werk gaan zouden op zijn minst een bijkomede tegemoetkoming moeten kunnen bekomen voor een elektrische fiets

      Beantwoorden
      • Maar waarom zou je iemand meer geld geven omdat hij/zij er voor opteert met een elektrische fiets te komen en niet met een niet-elektrische fiets?

      • Omdat de investering belangrijker is. en omdat een elektrische fiets mensen in staat stelt verder te fietsen , ik zie dat hier duidelijk op ’t firtsvriendelijke werk

  5. Bart Van de Walle

    Het beste bewijs dat openbaar vervoer een belangrijke sociale rol te spelen heeft, en dat verdere afbouw, ook op het platteland, alleen maar de zwaksten treft. Bij tarieven heb ik wel de volgende kanttekening, 1,40 euro is nog steeds geen geld, en als dat voor sommige mensen wél teveel is, dan moet vooral aan hun inkomstenzijde wat worden gedaan. Hogere pensioenen, hogere uitkeringen, desnoods herinvoer van het sociale tarief (Lijnkaart%) of de mogelijkheid om een abonnement in schijven te betalen, zoals bijvoorbeeld een telefoonabonnement… zijn m.i. betere oplossingen dan hypergoedkoop of gratis openbaar vervoer.
    En natuurlijk is het schandalig dat er enerzijds geen geld is voor zachte en sociale mobiliteit, maar anderzijds wel voor leuke hebbedingen voor de rijken. Ook hier, geef eventueel ontwikkelingssteun aan de fabrikant, zodat zijn productiekosten dalen, maar laat de kopers zelf opdraaien voor de prijs van hun aankoop.

    Beantwoorden
  6. Hoewel ik zelf ervaringsdeskundige ben, gaat de vergelijking niet helemaal op. 1. De Tesla is de meest bekende wagen, maar er zijn ook 100% elektrische stadswagens zoals de Renault Zoë. Die zijn lang niet zo duur en worden bereikbaar gemaakt ter vervanging van zeer vervuilende auto’s die in de steden sterk de luchtkwaliteit naar beneden halen. 2. Men kan niet vermijden dat mensen een eigen wagen kopen. Toch is het een en/ en verhaal: elektrisch rijden én autodelen om minder wagens in de stad te hebben. 3. Platteland armoede is inderdaad verschillend dan die van steden. Op het platteland kan je wellicht goedkoper en groter wonen, maar velen vergeten de meerkost van de mobiliteit mee te rekenen in de overweging. 4. De financiering van de elektrische wagen raakt niet aan de financiering van openbaar vervoer. De vermindering van dat laatste is een politieke beslissing die vertaald werd door het bedrijf in dat soort keuzes. 5. Niet iedereen kan alles doen met de fiets, wat de ant-auto club ook beweerd. 6. Duurzame mobiliteit bestaat uit een variatie aan modi, het is een kwestie van middel doel verhouding. 7. In de toekomst moet de automobiliteit én schoner én minder worden. 8. Wij doen er alles aan om een cultuuromslag te stimuleren in de richting van de deeleconomie, ook binnen mobiliteit. Deel van de armoede zit ook in ‘vaardigheden’ die dus weinig met geld te maken hebben ( wat in de getuigenis ook voorkomt). Autodelen, maar ook andere deelprojecten zouden een echte hefboom kunnen zijn, evenals (elektrisch) fietsen, maar dan moet dat cultureel en intellectueel toegankelijk worden gemaakt. 9. We moeten niet steeds goedkoper, de race to the bottom produceert de armoede waar de armen uit willen. We moeten echt herverdelen, en dus de uitkeringen omhoog, ook al komen die uitkeringen van bijdragen van werkenden. Armoede bestrijd je niet door groei, maar door reële herverdeling van reële waarde in de reële economie.

    Beantwoorden
  7. Zo wie zo zal onze mobiliteit of eerder onze opgelegde noodzaak om mobiel te zijn voor meer en meer armoede zorgen. Bustickets duurder, treintickets duurder,afschaffen van openbaar vervoer die niet ‘rendabel’ is, geen grote investeringen in alternatieven…
    De opgang van elektrische auto en of meer elektronica in de auto zorgt er ook voor dat simpele problemen die je vroeger zelf kon oplossen of eventueel een handige ‘vriend’ niet zo vlug oplosbaar zijn door al die elektronica en je al vlug een grote som zal betalen voor simpele problemen met je auto. Met een loon van 1400€/maand een factuur van 500/1000€ voor je tweedehandsauto waar je afhankelijk van bent omdat je je leven rond het gebruik van een auto hebt georganiseerd (ver weg van werk, alleenstaande met kindenderen maar school te ver weg,Ouderen…) is echt een enorme hap in je budget en geld dat je niet investeert in vb de lokale economie.
    Dus zal het de keuze zijn tussen mobiel zijn of arm zijn?
    Ofwel de keuze tussen mobiel zijn of meer oplossingen zoeken om lokaal dingen te doen? Ik hoop op het laatste…

    Beantwoorden
  8. Interessant artikel dat gerelateerd is aan deze post rond mobiliteitskost en mobiliteitsarmoede. Deze paragraaf vat het pleidooi van de schrijver voor betere fietsinfrastructuur mooi samen:

    “Unlike increasing the cost of parking and also unlike the cost of public transport, making cycling more accessible is not regressive [i.e. uit Wikipedia: “a regressive tax imposes a greater burden (relative to resources) on the poor than on the rich”] . Cycling infrastructure opens up a new option for everyone regardless of their wealth. Cycling is a great social leveller here in the Netherlands and it has the same potential in other countries. But this doesn’t come without investment in proper cycling infrastructure.”
    http://www.aviewfromthecyclepath.com/2014/09/does-free-car-parking-make-people-drive.html

    Beantwoorden
  9. Bizar toch dat de spotgoedkope fiets nu ineens niet de effectieve mirakel-oplossing voor het vervoersprobleem blijkt te zijn …

    Lijn & Trein zijn altijd al te dure oplossingen geweest in verhouding tot de geboden dienstverlening – of eerder het gebrek daaraan.
    Deze politiek wordt dus voor de verandering gewoon verder gezet.

    Beantwoorden
    • Ik ken weinig (geen) mensen die de fiets als mirakeloplossing zien. Het kan wel een belangrijk element zijn in de oplossing want als voertuig voor relatief korte afstand heeft een fiets geen concurrentie als men factoren als lage kosten, lage maatschappelijke kosten, beperkte milieu-impact, beperkte ruimtegebruik, positieve effecten voor de gezondheid, relatief snel, … mee in rekening brengt. Dus is als het kiezen is tussen sommige mensen op de fiets krijgen of diezelfde mensen in dezelfde omstandigheden in het openbaar vervoer krijgen, dan kan men beter aan het eerste werken.

      Maar voor veel van de omstandigheden dat de fiets niet volstaat kan openbaar vervoer (al dan niet in combinatie met de fiets) wel volstaan. Ook OV is absoluut geen mirakeloplossing welke alle vervoersvragen kan beantwoorden, maar is om sociale, economische en ecologisch redenen belangrijk.

      Beantwoorden
      • Renaat, de verplaatsing van Olen naar Herentals kost 16 minuten per fiets.
        “Vooral de korte ritten zijn een pak duurder geworden”
        Dat is dus te fietsen IMO

        Als het ooit zo ver komt dat 1,4 euro (enkel ritje) of 7 euro (al dan niet tijdelijke) Niet-Meer-Bemand-Station-taks een probleem vormt, dan weet ik wel waarmee te rijden …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: